Johannes Vermeerprijs 2026 naar Babs Gons

De prestigieuze Nederlandse staatsprijs voor de kunsten, in 2008 ingesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, wordt op maandag 23 november 2026 uitgereikt in de Nieuwe Kerk in Den Haag door Rianne Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Aanjager

Babs Gons is schrijver, dichter, performer, presentator en programmamaker. Als dichter en performer geldt zij als een van de belangrijkste aanjagers van spoken word-poëzie in Nederland. Gedurende ruim vijfentwintig jaar heeft zij ook als initiator en artistiek leider een onmiskenbare en beslissende bijdrage geleverd aan de ontwikkeling en professionalisering van spoken word. Gons heeft binnen het Nederlandse poëtische en literaire landschap een geheel eigen, artistiek en multidisciplinair genre ontwikkeld, dat zich kenmerkt door een sterke maatschappelijke betrokkenheid.

Ze treedt wereldwijd op en haar veelzijdige oeuvre, dat nationaal en internationaal wordt gewaardeerd, is bekroond met talrijke onderscheidingen, waaronder de podiumpoëzieprijs De Johnny (2022) en de Gouden Ganzenveer (2024). Van 2023 tot 2025 was zij Dichter des Vaderlands, in het laatste jaar van haar aanstelling werd deze functie omgedoopt tot Dichter der Nederlanden.

In 2019 stelde zij Hardop samen, een bloemlezing met het werk van achttien spoken word-dichters. Twee jaar later volgde haar officiële poëziedebuut Doe het toch maar. In 2022 verscheen onder de titel Alles wat je liefhebt wordt mooi een selectie van haar columns in Het Parool. In 2026 werd haar bundel Wie zijn we morgen gepubliceerd.

Taal

Haar poëzie reikt verder dan de pagina alleen. Het leeft in de voordracht en de ontmoeting, waar het juist in samenspel met het publiek zijn volle betekenis vindt. Gons’ stem, ritme en aanwezigheid vormen een essentieel onderdeel van haar kunstenaarschap. Wanneer zij declameert, worden luisteraars direct geraakt door de intensiteit en zeggingskracht van haar woorden. "Haar taal is helder, haar zinnen beweeglijk, haar woorden trefzeker en haar intentie warm. Met kernachtige precisie raakt zij de hartslag van de samenleving”, aldus de jury van de Johannes Vermeerprijs.

Publieke domein

Als multidisciplinair kunstenaar beweegt Gons zich met grote vanzelfsprekendheid binnen de culturele, maatschappelijke en politieke domeinen. Waar zij ook spreekt, van detentiecentra tot internationale literaire festivals en van culturele manifestaties tot nationale herdenkingen, verbindt zij generaties en gemeenschappen met elkaar en verrijkt zij het maatschappelijke gesprek met de meerstemmigheid en brede reikwijdte van haar kunstenaarschap. “Met compassie en dankbaarheid voor haar publiek vangt zij in ogenschijnlijk eenvoudige, maar scherpe bewoordingen de maatschappelijke pijnpunten en menselijke kwetsbaarheid. Haar artistieke werk creëert een taal voor de vraagstukken van onze tijd, maakt deze indringend invoelbaar en nodigt uit tot zowel zachtheid als kracht. Daarin schuilt de onmiskenbare betekenis van haar oeuvre”, aldus de jury.

Te zien

Ter gelegenheid van de uitreiking van de Johannes Vermeerprijs presenteert het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een impressie van het werk van de prijswinnaar in de OCW-etalage. De tentoonstellingsruimte bevindt zich direct naast de ingang van het ministerie aan de Rijnstraat 50 te Den Haag en is vrij toegankelijk. De tentoonstelling is te zien vanaf 23 november 2026.

Over de prijs

De Johannes Vermeerprijs is de Nederlandse staatsprijs voor de kunsten. De winnaar kan het daaraan verbonden bedrag van € 100.000 besteden aan een speciaal project binnen het eigen werkterrein. De Nederlandse regering heeft de prijs in 2008 ingesteld om uitzonderlijk artistiek talent te eren en te stimuleren. De organisatie van de prijs is in handen van de zes rijkscultuurfondsen met het Mondriaan Fonds als penvoerder en kan worden toegekend aan in het Koninkrijk der Nederlanden werkende en/of wonende kunstenaars uit alle artistieke disciplines. De prijs werd eerder uitgereikt aan Marco Gerris, Marit Törnqvist, Tania Kross, Arnon Grunberg, Natasja Kensmil, Rineke Dijkstra, Ivo van Hove, Janine Jansen, Iris van Herpen, Steve McQueen, Michel van der Aa, Irma Boom, Rem Koolhaas, Marlene Dumas, Erwin Olaf (†), Alex van Warmerdam en Pierre Audi (†). De jury bestaat dit jaar uit Dagmar Oudshoorn (voorzitter), Ted Brandsen, Afaina de Jong en Natasja Kensmil.