Visitatiecommissie positief over rijkscultuurfondsen
11 januari 2024
Een onafhankelijke visitatiecommissie heeft in opdracht van het ministerie van OCW de zes Rijkscultuurfondsen geëvalueerd. Ook het beleid en de dagelijkse praktijk van het Nederlands Letterenfonds werden onder de loep genomen. Vandaag werden de conclusies van de commissie gepresenteerd aan het ministerie. Het algemene oordeel van de commissie is zeer positief en bevat waardevolle aanbevelingen.
Algemene bevindingen
De visitatiecommissie oordeelt in haar rapport overwegend positief over de zes rijkscultuurfondsen, te weten het Fonds voor Cultuurparticipatie, het Fonds Podiumkunsten, het Mondriaan Fonds, het Nederlands Filmfonds, het Nederlands Letterenfonds en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.
Er is lof voor de betrokkenheid van de medewerkers en de wendbaarheid van de fondsen gedurende de turbulente coronajaren: “[D]e inzet waarmee de fondsen in en na de coronajaren het kunstenveld, de aanvragers en de samenleving van dienst zijn geweest is formidabel te noemen. Een onmisbare schakel, die zijn kracht voor een groot deel ontleent aan deskundigheid en betrokkenheid bij de verschillende kunstdisciplines en die een positieve rol heeft gespeeld in de sector.”
Ook benoemt de commissie de waarde van de verschillen tussen de rijkscultuurfondsen: “Het nut van de huidige strategische en operationele samenwerking bestaat bij de gratie van de onderlinge verschillen: het fijnmazige netwerk in de haarvaten van vele sectoren, de specialistische kennis, sterke internationale posities en duidelijke checks and balances per sector. De cultuurfondsen vormen een eenheid door diversiteit.”
Bevindingen Letterenfonds
Het oordeel over het Letterenfonds is ook positief. “Voor de sector speelt het Nederlands Letterenfonds een rol van grote betekenis,” aldus de commissie. “Stakeholders zijn met name positief over de manier waarop het fonds bijdraagt aan kwalitatief hoogwaardig aanbod (89%), een rijk aanbod (85%), de verrijking van Nederlandse literatuur in vertaling (79%) en internationale promotie van Nederlandse literatuur (80%).”
De visitatiecommissie constateert dat medewerkers bij het fonds worden gezien als benaderbaar, deskundig en behulpzaam, maar adviseert om de hoge werkdruk van de medewerkers in de gaten te houden. Ook adviseert de commissie om in de beleidsperiode 2025-2028 scherpe keuzes te maken zodat het fonds de ruimte heeft om een breed literair domein te blijven bedienen.
Het evaluatieproces
Voorafgaand aan de visitatie ontving de commissie verschillende onderzoeken van het Letterenfonds, zoals een zelfevaluatie over de periode 2018-2022, de resultaten van een waarderingsonderzoek onder aanvragers en een serie interviews met relevante literaire organisaties, partners en instellingen over het functioneren van het Letterenfonds. Vanwege de coronapandemie werd dit keer de afgelopen vijf jaar onderzocht, in plaats van de gebruikelijke vier. In september 2023 kwam de visitatiecommissie langs bij het fonds en sprak onder andere met de directie, een aantal medewerkers en een afvaardiging van de Raad van Toezicht en de Raad van advies.
De visitatiecommissie bestond uit Andreé van Es (voorzitter), Saniye Çelik, Ann Overbergh, Ryclef Rienstra, Janwillem Schrofer, Geert van der Veen en Maike Olij (secretaris).
Actueel
In memoriam: Sjoerd Kuyper
Het Letterenfonds ontving gisteren het droevige nieuws dat kinderboekenschrijver Sjoerd Kuyper op 74-jarige leeftijd is overleden. Kuyper was een van de belangrijkste stemmen in de Nederlandse jeugdliteratuur. Zijn werk werd met steun van het fonds vertaald in meer dan vijftien talen, waaronder het Engels, Frans, Koreaans en Papiamentu. In 2014 werd hij geridderd voor zijn verdiensten aan de Nederlandse literatuur.
Johannes Vermeerprijs 2026 naar Babs Gons
De Johannes Vermeerprijs 2026 is toegekend aan dichter en performer Babs Gons. De jury, onder voorzitterschap van Dagmar Oudshoorn, heeft haar unaniem voorgedragen. Gons ontvangt de prijs vanwege haar grensverleggende, multidisciplinaire praktijk, waarin zij poëzie, spoken word, performance en maatschappelijk engagement laat samenvloeien tot een geheel eigen genre, waarin haar taal met grote zeggingskracht zowel het persoonlijke als het publieke domein verrijkt.
Antjie Krogt verblijft in Amsterdamse schrijversresidentie
De Zuid-Afrikaanse schrijver Antjie Krog verblijft van 25 september tot 19 oktober op uitnodiging van het Nederlands Letterenfonds in de Amsterdamse schrijversresidentie op het Spui. Tijdens haar verblijf zal ze werken aan meerdere bloemlezingen, en optreden op onder meer ILFU en de Nacht van de Poëzie.
Annet Bremen wint de Toneelschrijfprijs 2026
Annet Bremen heeft vandaag de Toneelschrijfprijs 2026 gewonnen met haar toneeltekst F*CK LOLITA. De jury bekroont de tekst om de urgente en vakkundige manier waarop Bremen, in een ingenieuze monoloog tussen drie entiteiten, afrekent met Vladimir Nabokovs Lolita en het collectieve wegkijken van de ontluikende seksualiteit van jonge vrouwen. Bremen ontving de prijs, een geldbedrag van 10.000 euro, uit handen van juryvoorzitter Els Van Steenberghe tijdens het Nederlands Theater Festival in Internationaal Theater Amsterdam. Ook mede-genomineerden Giovanni Brand (No Man's Land) en Stijn Devillé (Yellowcake, Little Boy) maakten met hun teksten grote indruk op de jury.