Tom Lanoye wint Prijs der Nederlandse Letteren 2024

11 maart 2024

De Vlaamse schrijver Tom Lanoye (Sint-Niklaas, 27 augustus 1958) wordt dit najaar bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren 2024. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van € 60.000. Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon maakte dit namens het Comité van Ministers van de Taalunie bekend. Tom Lanoye is de eerste Vlaamse auteur sinds 2012 (Leonard Nolens) die de Prijs der Nederlandse Letteren ontvangt.

Foto: Arthur Los Fotografie

De eerste laureaat was Herman Teirlinck (1956), de drie meest recente laureaten waren Remco Campert (2015), Judith Herzberg (2018) en Astrid Roemer (2021). Ook Stijn Streuvels, Gerard Walschap, Gerard Reve, Hella S Haasse, Hugo Claus, Willem Frederik Hermans en Jeroen Brouwers prijken op de erelijst, net als Maurice Gilliams, Harry Mulisch en andere grootheden.

Uit het juryverslag

“Tom Lanoye gebruikt de theatraliteit van literatuur in al haar gedaantes om zich uit te spreken over de echte wereld. Het is deze barokke, taalvirtuoze maar niet minder serieuze invulling van literair engagement die wij graag bekronen,” aldus de jury onder voorzitterschap van prof. dr. Yra van Dijk.

Theater op topniveau en politiek engagement

Tom Lanoye werd op 27 augustus 1958 geboren in Sint-Niklaas en woont en werkt afwisselend in Antwerpen en Kaapstad. Als romancier, dichter, columnist, scenarist en theaterauteur is hij een van de meest gelezen en gelauwerde auteurs in Nederland en Vlaanderen, en kind aan huis bij alle grote Europese theaterfestivals. Met zijn meest recente roman De draaischijf (Prometheus, 2022) raakt Lanoye aan het Vlaamse intergenerationele trauma van culturele collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog, in zowel Antwerpen als Den Haag. Zijn belangrijkste theaterwerken zijn Ten OorlogMamma MedeaBloed en Rozen en Koningin Lear, die worden opgevoerd in heel Europa en daarbuiten. Afgelopen weekend ging net nog een gloednieuw stuk van hem in première: Lady+Lord MacBeth, bij het Nederlandse gezelschap Suburbia. Zijn belangrijkste romans zijn Kartonnen dozenSprakeloosHet derde huwelijkZuivering en De draaischijf.

Niet alleen in het theater en de romankunst heeft Lanoye literaire bakens verzet. Ook als eerste stadsdichter (Antwerpen) en satirisch columnist heeft hij het vaarwater van de Nederlandse letteren verbreed met gedurfde stellingnames, maatschappelijke betrokkenheid en steun voor nieuw en jong talent.

Oeuvreprijs

De Prijs der Nederlandse Letteren is de meest prestigieuze literaire prijs in het Nederlandse taalgebied en onderscheidt auteurs van belangrijke, oorspronkelijk in het Nederlands geschreven letterkundige werken. De prijs wordt eens per drie jaar toegekend aan een auteur wiens oeuvre een prominente plaats inneemt in de Nederlandstalige literatuur. De financiering komt van de Taalunie en de organisatie ligt beurtelings in handen van Literatuur Vlaanderen en het Nederlands Letterenfonds.

Het doel van de onderscheiding is Nederlandstalige cultuur, binnen en buiten het taalgebied, onder de aandacht te brengen. De prijs onderstreept bovendien het feit dat in het Nederlands kwalitatief hoogstaande literatuur wordt geschreven.

Uitreiking

De prijs wordt afwisselend uitgereikt door de Nederlandse en de Belgische Koning. In het najaar van 2024 zal Z.M. de Koning der Belgen de prijs overhandigen aan Tom Lanoye in Brussel. De literaire podiumorganisatie Behoud de Begeerte staat mee in voor de organisatie.

NIEUWS - 20.06.2024

Zilveren Griffels en Penselen 2024 uitgereikt

Gisteren vond in Theater de Krakeling in Amsterdam de feestelijke uitreiking plaats van de Zilveren Griffels en Penselen, de juryprijzen voor de beste kinderboeken van het jaar. Er werden dit jaar achttien boeken bekroond, waarvan er vier tot stand kwamen met steun van het Nederlands Letterenfonds. Tijdens de Kinderboekenweek in oktober wordt bekendgemaakt welke twee Griffels worden omgezet in goud.

NIEUWS - 18.06.2024

Nominaties Filter Vertaalprijzen 2024 bekend

De nominaties voor de Filter Vertaalprijzen, de bekroningen voor de meest bijzondere vertalingen van het jaar, zijn bekendgemaakt. Van de tien genomineerde vertalingen kwamen er drie titels tot stand met een projectsubsidie van het Nederlands Letterenfonds. De prijzen worden dit jaar uitgereikt op dinsdag 1 oktober, tijdens het International Literature Festival Utrecht.

NIEUWS - 14.06.2024

Edward van de Vendel ontvangt Theo Thijssen-prijs 2024

De Theo Thijssen-prijs voor kinder- en jeugdliteratuur wordt dit jaar uitgereikt aan Edward van de Vendel. De jury onder leiding van Andrea Kluitmann roemt zijn ‘nieuwe woorden, originele beelden en fonkelende dialogen.’ Van de Vendel ontvangt de prijs voor zijn gehele oeuvre bestaande uit meer dan honderd prentenboeken, poëziebundels, vertalingen en jeugdromans. Voor de totstandkoming hiervan werd van de Vendel regelmatig ondersteund door het Nederlands Letterenfonds.

NIEUWS - 03.06.2024

In Memoriam: Willem van Toorn

Schrijver, dichter en vertaler Willem van Toorn (1935) is afgelopen vrijdag overleden in Frankrijk. Van Toorn publiceerde meer dan veertig romans, verhalenbundels, kinderboeken, dichtbundels en essays. Ook vertaalde hij het werk van onder andere Stefan Zweig, Klaus Mann en Franz Kafka. Vanaf de jaren zeventig werd van Toorn regelmatig in zijn werkpraktijk ondersteund door het Nederlands Letterenfonds.