Tom Lanoye wint Prijs der Nederlandse Letteren 2024
11 maart 2024
De Vlaamse schrijver Tom Lanoye (Sint-Niklaas, 27 augustus 1958) wordt dit najaar bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren 2024. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van € 60.000. Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon maakte dit namens het Comité van Ministers van de Taalunie bekend. Tom Lanoye is de eerste Vlaamse auteur sinds 2012 (Leonard Nolens) die de Prijs der Nederlandse Letteren ontvangt.
De eerste laureaat was Herman Teirlinck (1956), de drie meest recente laureaten waren Remco Campert (2015), Judith Herzberg (2018) en Astrid Roemer (2021). Ook Stijn Streuvels, Gerard Walschap, Gerard Reve, Hella S Haasse, Hugo Claus, Willem Frederik Hermans en Jeroen Brouwers prijken op de erelijst, net als Maurice Gilliams, Harry Mulisch en andere grootheden.
Uit het juryverslag
“Tom Lanoye gebruikt de theatraliteit van literatuur in al haar gedaantes om zich uit te spreken over de echte wereld. Het is deze barokke, taalvirtuoze maar niet minder serieuze invulling van literair engagement die wij graag bekronen,” aldus de jury onder voorzitterschap van prof. dr. Yra van Dijk.
Theater op topniveau en politiek engagement
Tom Lanoye werd op 27 augustus 1958 geboren in Sint-Niklaas en woont en werkt afwisselend in Antwerpen en Kaapstad. Als romancier, dichter, columnist, scenarist en theaterauteur is hij een van de meest gelezen en gelauwerde auteurs in Nederland en Vlaanderen, en kind aan huis bij alle grote Europese theaterfestivals. Met zijn meest recente roman De draaischijf (Prometheus, 2022) raakt Lanoye aan het Vlaamse intergenerationele trauma van culturele collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog, in zowel Antwerpen als Den Haag. Zijn belangrijkste theaterwerken zijn Ten Oorlog, Mamma Medea, Bloed en Rozen en Koningin Lear, die worden opgevoerd in heel Europa en daarbuiten. Afgelopen weekend ging net nog een gloednieuw stuk van hem in première: Lady+Lord MacBeth, bij het Nederlandse gezelschap Suburbia. Zijn belangrijkste romans zijn Kartonnen dozen, Sprakeloos, Het derde huwelijk, Zuivering en De draaischijf.
Niet alleen in het theater en de romankunst heeft Lanoye literaire bakens verzet. Ook als eerste stadsdichter (Antwerpen) en satirisch columnist heeft hij het vaarwater van de Nederlandse letteren verbreed met gedurfde stellingnames, maatschappelijke betrokkenheid en steun voor nieuw en jong talent.
Oeuvreprijs
De Prijs der Nederlandse Letteren is de meest prestigieuze literaire prijs in het Nederlandse taalgebied en onderscheidt auteurs van belangrijke, oorspronkelijk in het Nederlands geschreven letterkundige werken. De prijs wordt eens per drie jaar toegekend aan een auteur wiens oeuvre een prominente plaats inneemt in de Nederlandstalige literatuur. De financiering komt van de Taalunie en de organisatie ligt beurtelings in handen van Literatuur Vlaanderen en het Nederlands Letterenfonds.
Het doel van de onderscheiding is Nederlandstalige cultuur, binnen en buiten het taalgebied, onder de aandacht te brengen. De prijs onderstreept bovendien het feit dat in het Nederlands kwalitatief hoogstaande literatuur wordt geschreven.
Uitreiking
De prijs wordt afwisselend uitgereikt door de Nederlandse en de Belgische Koning. In het najaar van 2024 zal Z.M. de Koning der Belgen de prijs overhandigen aan Tom Lanoye in Brussel. De literaire podiumorganisatie Behoud de Begeerte staat mee in voor de organisatie.
Actueel
Twaalf literaire projecten ontvangen subsidie via het fonds op Aruba, Bonaire, Curaçao en Sint Maarten
Literaire makers en culturele organisaties in het Caribisch deel van het Koninkrijk kunnen sinds twee jaar geld aanvragen voor hun literaire plannen, via de regeling Literatuur Caribe van het Letterenfonds. De toekenningen van de eerste ronde uit 2026 zijn inmiddels bekendgemaakt. In totaal ontvangen twaalf literaire projecten steun op Aruba, Bonaire, Curaçao en Sint Maarten. Onder meer schrijver Olga Buckley en de stichtingen De Cultuur Kameleon, Biblioteka Públiko Boneiru en Epic Center ontvangen subsidie. In totaal is er € 347.063 toegekend.
‘Nevermore’ wint Europese Literatuurprijs 2026
De Europese Literatuurprijs 2026 gaat naar de roman 'Nevermore' van Cécile Wajsbrot, vertaald uit het Frans door Josephine Rijnaarts (uitgeverij Oevers). Op 7 november nemen schrijver en vertaler de prijs gezamenlijk in ontvangst tijdens het Crossing Border Festival.
.png&w=828&q=75)
Vacature: adviseurs met kennis van het literaire of culturele veld
Lijkt het je interessant om mee te beslissen over de vele literaire projecten die het fonds mogelijk maakt? En heb je kennis van het culturele of literaire veld? Misschien zijn we dan wel op zoek naar jou.
Agnes Vogt neemt na 22 jaar afscheid van het Nederlands Letterenfonds
In augustus 2004 begon Agnes bij het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds als specialist kinder- en jeugdliteratuur. In 2010 fuseerde dat fonds met het Fonds voor de Letteren tot het Nederlands Letterenfonds. Ook daar coördineerde ze de bevordering van de kwaliteit, diversiteit en aandacht voor kinderboeken, en was ze 7 jaar hoofd van de afdeling Buitenland en lid van het Management Team.
Na een operatie en herstelperiode afgelopen najaar, heeft ze besloten haar blik te verruimen. Het Letterenfonds is blij dat ze in de toekomst bij specifieke projecten betrokken wil blijven.