Tom Lanoye wint Prijs der Nederlandse Letteren 2024

11 maart 2024

De Vlaamse schrijver Tom Lanoye (Sint-Niklaas, 27 augustus 1958) wordt dit najaar bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren 2024. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van € 60.000. Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon maakte dit namens het Comité van Ministers van de Taalunie bekend. Tom Lanoye is de eerste Vlaamse auteur sinds 2012 (Leonard Nolens) die de Prijs der Nederlandse Letteren ontvangt.

Foto: Arthur Los Fotografie

De eerste laureaat was Herman Teirlinck (1956), de drie meest recente laureaten waren Remco Campert (2015), Judith Herzberg (2018) en Astrid Roemer (2021). Ook Stijn Streuvels, Gerard Walschap, Gerard Reve, Hella S Haasse, Hugo Claus, Willem Frederik Hermans en Jeroen Brouwers prijken op de erelijst, net als Maurice Gilliams, Harry Mulisch en andere grootheden.

Uit het juryverslag

“Tom Lanoye gebruikt de theatraliteit van literatuur in al haar gedaantes om zich uit te spreken over de echte wereld. Het is deze barokke, taalvirtuoze maar niet minder serieuze invulling van literair engagement die wij graag bekronen,” aldus de jury onder voorzitterschap van prof. dr. Yra van Dijk.

Theater op topniveau en politiek engagement

Tom Lanoye werd op 27 augustus 1958 geboren in Sint-Niklaas en woont en werkt afwisselend in Antwerpen en Kaapstad. Als romancier, dichter, columnist, scenarist en theaterauteur is hij een van de meest gelezen en gelauwerde auteurs in Nederland en Vlaanderen, en kind aan huis bij alle grote Europese theaterfestivals. Met zijn meest recente roman De draaischijf (Prometheus, 2022) raakt Lanoye aan het Vlaamse intergenerationele trauma van culturele collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog, in zowel Antwerpen als Den Haag. Zijn belangrijkste theaterwerken zijn Ten OorlogMamma MedeaBloed en Rozen en Koningin Lear, die worden opgevoerd in heel Europa en daarbuiten. Afgelopen weekend ging net nog een gloednieuw stuk van hem in première: Lady+Lord MacBeth, bij het Nederlandse gezelschap Suburbia. Zijn belangrijkste romans zijn Kartonnen dozenSprakeloosHet derde huwelijkZuivering en De draaischijf.

Niet alleen in het theater en de romankunst heeft Lanoye literaire bakens verzet. Ook als eerste stadsdichter (Antwerpen) en satirisch columnist heeft hij het vaarwater van de Nederlandse letteren verbreed met gedurfde stellingnames, maatschappelijke betrokkenheid en steun voor nieuw en jong talent.

Oeuvreprijs

De Prijs der Nederlandse Letteren is de meest prestigieuze literaire prijs in het Nederlandse taalgebied en onderscheidt auteurs van belangrijke, oorspronkelijk in het Nederlands geschreven letterkundige werken. De prijs wordt eens per drie jaar toegekend aan een auteur wiens oeuvre een prominente plaats inneemt in de Nederlandstalige literatuur. De financiering komt van de Taalunie en de organisatie ligt beurtelings in handen van Literatuur Vlaanderen en het Nederlands Letterenfonds.

Het doel van de onderscheiding is Nederlandstalige cultuur, binnen en buiten het taalgebied, onder de aandacht te brengen. De prijs onderstreept bovendien het feit dat in het Nederlands kwalitatief hoogstaande literatuur wordt geschreven.

Uitreiking

De prijs wordt afwisselend uitgereikt door de Nederlandse en de Belgische Koning. In het najaar van 2024 zal Z.M. de Koning der Belgen de prijs overhandigen aan Tom Lanoye in Brussel. De literaire podiumorganisatie Behoud de Begeerte staat mee in voor de organisatie.

NIEUWS - 11.04.2024

Tjibbe Veldkamp wint Woutertje Pieterse Prijs 2024

De Woutertje Pieterse Prijs voor het mooiste kinderboek gaat naar schrijver Tjibbe Veldkamp en illustrator Mark Janssen. Zij ontvangen de prijs voor 'De jongen die van de wereld hield', een magisch-realistisch jeugdboek dat volgens de jury alles in zich heeft om een klassieker te worden. Tjibbe Veldkamp werd voor het schrijven van dit boek ondersteund door het Nederlands Letterenfonds.

NIEUWS - 05.04.2024

Uitreiking Else Otten Übersetzerpreis 2023

Op de Leipziger Buchmesse ontvingen vertalers Christina Siever en Simone Schroth de Else Otten Übersetzerpreis 2023. De prijs voor de beste Duitse vertaling van een Nederlandstalig literair werk wordt eenmaal in de drie jaar uitgereikt door het Nederlands Letterenfonds.

NIEUWS - 04.04.2024

Nederland en Vlaanderen gastland op Gothenburg Book Fair 2027

Nederland en Vlaanderen zullen in 2027 gezamenlijk gastland zijn op de Gothenburg Book Fair, de grootste boekenbeurs van Scandinavië. Het Nederlands Letterenfonds en Literatuur Vlaanderen organiseren het gastlandschap, dat nieuwe Nederlandstalige stemmen zal introduceren in Zweden en in het verlengde daarvan heel Scandinavië.

NIEUWS - 21.03.2024

Toneelschrijfprijs 2024

De Toneelschrijfprijs brengt de Nederlandstalige toneelschrijfkunst onder de aandacht. Inzendingen voor de Toneelschrijfprijs 2024 kunnen vanaf maandag 3 juni 2024 tot uiterlijk 31 augustus 2024 worden ingestuurd. Hierover volgt later een open oproep. De prijs wordt deze editie uitgereikt in Amsterdam tijdens het Shakespeare is Dead Festival in april 2025.