weblog

Café Amsterdam Boedapest

17 juni 2014

Op 29, 30 en 31 mei organiseerde het Nederlands Letterenfonds samen met het Crossing Border festival in het Brody House te Boedapest ‘Café Amsterdam’, een driedaags literair en muzikaal festival. Zes Nederlandse auteurs presenteerden daar hun werk, dat recent in het Hongaars was verschenen.

Zij traden samen op met een groot aantal bekende internationale – vooral Hongaarse – schrijvers. Honderden bezoekers kwamen toegestroomd om de interviews, discussies en muzikale optredens bij te wonen.

In Hongaarse tijdschriften, kranten en literaire websites verschenen er interviews en voorpublicaties. Verder werd in de belangrijkste boekhandel van Boedapest, Irók Boltja, de Hongaarse vertaling van Frank Westermans Dier Bovendier gepresenteerd en gaven enkele auteurs gastcolleges op de ELTE-universiteit.

Terwijl de Hongaarse politiek in de ban is van xenofobe partijen, beleeft de vertaalde literatuur er een bloeiperiode. Dat is goed te zien aan het opvallend grote aantal Nederlandse boeken dat in Hongaarse vertaling verschijnt. In de Hongaarse boekhandels ligt, prominent op de boekentafels, A.F.Th. van der Heijdens Tonio naast Gerard van Emmeriks De kippenjongen, vlak bij Toine Heijmans’ debuutroman Op zee. De man zonder ziekte is het zesde boek van Arnon Grunberg dat in Hongaarse vertaling verscheen. Zijn werk heeft zo langzamerhand een trouw lezerspubliek veroverd. Douwe Draaisma’s boeken worden niet alleen steevast vertaald, er wordt ook gezorgd dat ze leverbaar blijven. Frank Westermans Dier Bovendier verscheen bij uitgeverij Libri in een schitterende Hongaarse editie en dezelfde uitgever heeft twee romans van Tommy Wieringa in voorbereiding. Ook Peter Buwalda’s *Bonita Avenue *verschijnt in oktober, en er zijn nog vele titels in voorbereiding.

Het succes van de Nederlandse literatuur in Hongaarse vertaling is voor een groot deel te danken aan een aantal zeer betrokken, actieve en uitstekende vertalers Nederlands-Hongaars. Zij zijn de beste pleitbezorgers die de Nederlandse literatuur zich maar kan wensen. Daarnaast is er een groep dappere Hongaarse uitgevers die het aandurft om niet alleen geheide bestsellers uit te brengen, maar die ook in moderne Nederlandse literatuur is geïnteresseerd – vanuit de gedachte dat uitgevers zorg moeten dragen voor diversiteit en kwaliteit van het aanbod.

Arnon Grunberg, Barbara Stok, Douwe Draaisma, Toine Heijmans, Jaap Scholten en Frank Westerman traden tijdens het festival ‘Café Amsterdam’ op samen met Hongaarse auteurs als György Spiró, Péter Esterházy en György Dragomán in interviews en discussies. Ook enkele internationale auteurs schoven aan, zoals Timur Vermes – wiens Ich bin wieder da in Hongaarse vertaling verscheen –, de Amerikaanse graphic novelist Ben Katchor en Booker Prize winnaar D.B.C. Pierre.

discussie tussen Douwe Draaisma en Péter Esterházy

Een hoogtepunt was de discussie tussen Douwe Draaisma en Péter Esterházy over herinneren en vergeten. Esterházy heeft ervaren hoe zijn eigen jeugdherinneringen op een leugen waren gebaseerd – zijn vader bleek een informant te zijn geweest voor de geheime dienst – en moest al zijn oorspronkelijke herinneringen herzien. Hij schreef daar een prachtig boek over, Verbeterde editie. Draaisma leverde vanuit wetenschappelijk oogpunt commentaar op deze ervaring. Dat leverde een indrukwekkend gesprek op.

Ook het gesprek tussen Arnon Grunberg en de Hongaarse schrijver Gábor Szántó was erg de moeite waard. Het gesprek ging al snel over welke positie de schrijver inneemt in de wereld en beide auteurs stelden vast dat de rol van spion een schrijver nog het meest vertrouwd zou zijn.

Frank Westerman en Toine Heijmans

De muziek van Melle, Dyzack en Vera Jonas droeg bij aan de ontspannen en informele sfeer van het festival, en bezoekers konden in de filmzaal korte films van Wolphin – het DVD-tijdschrift van McSweeney – bekijken en naar de poëzie van Judit Agnes Kiss luisteren – heel mooie, vaak ook geestige observaties. Jaap Scholten kwam met kleurrijke verhalen over Transsylvanië, György Dragomán sprak met DBC Pierre over adolescentie en onderdrukking en drie graphic novelists, onder wie Barbara Stok, vertelden over hun inspiratiebronnen en toekomstdromen

‘Café Amsterdam’ in Boedapest bewees opnieuw dat Nederlandse auteurs een interessante en gewaardeerde bijdrage leveren aan het internationale literaire debat.

Mireille Berman

Non-fictie specialist

buitenland

Non-fictie specialist

m.berman@letterenfonds.nl

lees meer