titels

Qian Zhongshu: Belegerde vesting

Een Chinese schelmenroman

15 september 2013

Qian Zhongshu (1910-1998) geldt als een van de belangrijkste Chinese schrijvers van de 20ste eeuw. Zijn grote satirische roman Belegerde vesting behoort – zeker sinds hij in 1990 als tv-serie werd verfilmd – tot de Chinese literaire canon.

De auteur, die behalve klassiek Chinees ook het Grieks, Latijn, Frans, Duits, Engels, Spaans en Italiaans beheerste, bracht een paar jaar door in Oxford en Parijs. In 1938 keerde hij terug naar China, waar sinds een jaar een oorlog tegen Japan woedde, een oorlog die later opging in de Tweede Wereldoorlog. Midden in die schrale oorlogsjaren schreef Qian Zhongshu Belegerde vesting, dat in 1946 als feuilleton in een literair tijdschrift verscheen, en een jaar later ook in boekvorm. Het waren jaren waarin “de wereld hem wee deed” zoals de auteur in het voorwoord van de roman schrijft. De oorlog speelt geen al te grote rol in het verhaal, althans niet expliciet. De titel verwijst dan ook vooral naar het Franse gezegde over het huwelijk: “Het huwelijk is een belegerde vesting. Zij die buiten staan, willen naar binnen, zij die erin zitten, willen eruit.”

De student Fang Hongjian, hoofdfiguur van deze lijvige roman, keert met een valse bul van een fictieve universiteit op zak vanuit het westen terug naar China. Hij is een charmante en sympathieke flierefluiter die maar geen grip krijgt op zijn leven. De zoektocht naar een vrouw en een goede baan monden uit in ontluisterende ondernemingen. Dat ligt voor een groot deel aan het feit dat de moderne Westerse wereld, waar hij sterk door is beïnvloed, botst met de traditionele Chinese waarden om hem heen. Dit conflict levert talrijke hilarische scènes op, die bij vlagen zelfs tegen het kluchtige aanleunen, maar nooit oppervlakkig worden. Door de fijne ironie van de auteur en de grote compassie waarmee hij zijn figuren beschrijft, kies je als lezer geen partij, maar houd je je blik open voor beide werelden – een niet geringe prestatie van deze psychologisch doorwrochte en onderhoudende roman.

Over de vertaler

Vertaler Mark Leenhouts vertaalde onder meer werk van Qian Zhongshu, Su Tong en Han Shaogong. In 2012 ontving hij de Vertaalprijs van het Nederlands Letterenfonds. Ook schreef hij een boek over Chinese literatuur: Chinese literatuur van nu. Aards maar bevlogen, De Geus 2008.

Leenhouts heeft Belegerde Vesting tevens voorzien van voetnoten en een informatief en helder geschreven nawoord, dat ook als essay te lezen is op de Schwob-site van het Nederlands Letterenfonds. Op de site van boekhandel Atheneum vertelt hij over de eerste zin van de roman.

Het tijdschrift Armada heeft een themanummer gemaakt met de titel De nieuwe Chinese Literatuur. Een voorpublicatie uit Mark Leenhouts’ essay, De maatschappij en “ik”, is te vinden op de site van Atheneum.

Vertalingen uit het Chinees

Het Nederlands Letterenfonds heeft de volgende vertalingen uit het Chinees ondersteund:

  • Drie zussenvan Bi Feiyu, vertaald door Yves Menheere, De Geus 2013
  • Kikkers van Mo Yan, vertaald door Silvia Marijnissen, De Geus 2013
  • Berg en Water. Landschapsgedichten van bekende Chinese dichters uit de derde tot twaalfde eeuw, vertaald en toegelicht door Silvia Marijnissen, De Arbeiderspers 2012
  • Als Kattenogen van Hsia Yü, vertaald door Silvia Marijnissen. Poëzie, Voetnoot 2012
  • Broers van Yu Hua, vertaald door Jan De Meyer, De Geus 2012
  • Jongens van glas van Pai Hsien-Yung, vertaald door Mark Leenhouts, De Geus 2008
  • Mijn leven als keizer van Sue Tong, vertaald door Mark Leenhouts, De Geus 2008
  • Dien het volk van Yan Lianke, vertaald door Mark Leenhouts, Podium 2007
  • Maanopera van Bi Feiyu, vertaald door Mark Leenhouts, De Geus 2006
  • Woordenboek van Maqiao van Han Shaogong, vertaald door Mark Leenhouts, De Geus 2002
Fleur van Koppen

Contact

Fleur van Koppen

Beleidsmedewerker

f.van.koppen@letterenfonds.nl

Details

Een Chinese schelmenroman