agenda

Over poëzievoordracht in de klas

Symposium Uitgesproken poëzie

5 november 2019

Poetry slam is hip and happening, terwijl de kunst van het memoriseren en declameren geen vaste plaats (meer) heeft in de klas. Vlaanderen heeft declamatie wél in het curriculum opgenomen, Engeland organiseert al jaren een nationale declamatiewedstrijd voor scholen en in de Arabische wereld is een talentenshow voor poëzievoordracht (denk aan The Voice​) immens populair. Missen we iets in Nederland? Om het belang van uitgesproken poëzie te onderzoeken, organiseren we op dinsdag 5 november het symposium Uitgesproken poëzie: over poëzievoordracht in de klas.

Na het succesvolle symposium Als je goed om je heen kijkt: over poëzie in de klas richten we ons dit jaar dus opnieuw op de kracht van poëzie buiten de bundel: de hardop en luidkeels uitgesproken poëzie. Het symposium is bedoeld voor docenten in het voortgezet onderwijs en leerkrachten in het primair onderwijs.

De middag biedt alle ruimte aan docenten, voordrachtskunstenaars en wetenschappers om met elkaar in gesprek te gaan over het nut van de voordracht en de kracht van de declamatie. We laten docenten aan het woord die met poëzievoordracht werken, wetenschappers die de voordrachtcultuur (willen) bestuderen, en, niet in de laatste plaats, de voordrachtskunstenaars zélf.

Programma

Het symposium kent een afwisselend programma met plenaire voordrachten, video's, poëziecarroussels en workshops. De voertaal is Nederlands, maar de openingskeynote en de workshop Ways to start Poetry by Heart zijn in het Engels.

11.30 - 12.00 uur | ontvangst met koffie

  • Keynote: Julie Blake, Lifting Poetry Off the Page. Reflections on Six years of Poetry by Heart

Poetry By Heart is de declamatiewedstrijd voor Engelse scholen. In deze lezing zal mede-oprichter en mede-directeur van Poetry By Heart, dr. Julie Blake, schetsen wat er in Engeland is geleerd over de waarde van het aanmoedigen van jongeren om hun gekozen gedichten te declameren.

  • Poëziecarrousel

Professionals introduceren kort hun bijzondere initiatief op het gebied van uitgesproken poëzie in de les.

13.10 - 13.30 uur | pauze met koffie

13.30 - 14.30 uur | workshops ronde 1

  • Julie Blake & Tim Shortis: Ways to start Poetry by Heart

In deze (Engelstalige) workshop laten Poetry By Heart-directieleden Julie Blake en Tim Shortis je kennismaken met gratis poëziebronnen voor het uit het hoofd leren van gedichten, pedagogische technieken voor het memoriseren van gedichten en de voorbereidingen die nodig zijn om een gedicht voordrachtsklaar te maken. Ze laten zien hoe je videomateriaal kunt gebruiken om leerlingen te inspireren en hen te helpen ontdekken hoe ze hun interpretatie van een gekozen gedicht kunnen belichamen en belichten verschillende formats voor declamatie-evenementen. | Workshop voor lager en voortgezet onderwijs.

  • Hans & Monique Hagen: Poëzie hardop

Hans & Monique Hagen laten zien wat je met gedichten en versjes kunt doen in de klas. Hoe je samen met leerlingen kunt onderzoeken of een gedicht waar is of niet: kun je horen wat een ander denkt? Ruikt het groene kleurpotlood echt anders dan rood… Na afloop kun je meteen aan de slag met alle werkvormen die aan de orde komen. | Workshop voor primair en secundair onderwijs.

  • Yke Schotanus: Een lied in de les?

Deze workshop begint met een korte introductie over poëzie, muziek en geheugen; en over de inzetbaarheid van liedjes of andere taalmuziek in de Nederlandse les. Er zijn allerlei mogelijkheden om functioneel gebruik te maken van muziek, maar hoe en wanneer doe je dat? | Workshop voor secundair onderwijs.

  • Evelien Verhegge: Spieken bij de buren: tips & tricks uit het Vlaamse poëzie-onderwijs

Welke plek heeft poëzie in in het Vlaamse onderwijs? Welke lessen krijgen Vlaamse leerlingen dan precies wat poëzie en declameren betreft? Welke leerdoelen worden er met het memoriseren en voordragen van poëzie (en andere talige uitingen) behaald? Wat kunnen Nederlandse docenten meenemen naar hun schoolpraktijk? | Workshop voor secundair onderwijs.

  • Ivan Words: Spoken word in de klas

In deze workshop ga je aan de slag met spoken word. Met welke leerdoelen kun je leerlingen een gedicht laten memoriseren (een gedicht door henzelf geschreven of een bestaand gedicht) en voordragen? Hoe kunnen docenten hun leerlingen ondersteunen in de voorbereidingen hiervan? Wat kunnen we van de spokenword-traditie leren? En hoe kan spoken word ingezet worden in het onderwijs? | Workshop voor primair en secundair onderwijs

  • Gia van den Akker: Gedanste poëzie, workshop euritmie

Poëzie is muziek. Ritme, melodie, klank en kleur; poëzie nodigt uit tot bewegen. Tijdens de workshop werk je aan de competenties luistervaardigheid, coördinatie, memorisatie en sociale vaardigheid in het samen bewegen. Er is aandacht voor de bewegingsbeelden die de inhoud en klank van gedichten oproepen. Ook gaan we aan de slag met de manier waarop in de euritmie poëzie gechoreografeerd kan worden. | Workshop voor secundair onderwijs

14.30 - 14.45 uur | korte wisselpauze met verrassingsact

14.45 - 15.45 uur | workshops ronde 2

Zelfde sprekers als ronde 1.

15.45 - 16.15 uur | pauze in de hal van Drift 21

16.45 - 17.15 uur | afsluitende plenaire sessie

  • Poëziecarrousel

Professionals introduceren kort hun bijzondere initiatief op het gebied van uitgesproken poëzie in de les.

  • Ewout van der Knaap: Aansprekende lessen

Het doorgronden van een voordracht en het zelf oefenen in voordracht brengt leerlingen dichter bij de tekst en de functies van taal. In allerlei onderwijsvormen en bij alle talenlessen past het memoriseren en voordragen van teksten. Welke mogelijkheden zijn er en welke oefenvormen zijn geschikt? En waar komt de voordrachtstraditie eigenlijk vandaan? Deze lezing biedt voorbeelden en houvast voor de dagelijkse praktijk.

17.15 - 18.00 uur | borrel

Organisatie

Dit symposium wordt georganiseerd door het Nederlands Letterenfonds, Stichting Lezen en de Universiteit Utrecht en vindt plaats op dinsdag 5 november van 12.00 tot 18.00 uur aan de Universiteit Utrecht, Drift 21 (ingang via Drift 27).

Deelnemen

Kaarten voor dit symposium zijn te koop via EventBrite. U dient een algemeen toegangsbewijs aan te schaffen en daarnaast twee gratis kaarten te selecteren voor de workshoprondes. Voor studenten en dichters geldt een speciaal kortingstarief. Studenten tonen bij binnenkomst hun collegekaart. Alle deelnemers ontvangen een boek ter waarde van €16,99.

Meer informatie over de sprekers is te vinden op de website van Stichting Lezen.