weblog

Angoulême

8 februari 2013

Een Duitse uitgeefster aait met haar hand vertederd over de tekening van DirkJan en zegt: ‘Ah, look at him! The writer makes fun of him, but also has compassion’. Mark Retera, de maker van Dirk Jan, is één van de auteurs in de nieuwe brochure 10 Graphic Novelists from Holland. In het Franse Angoulême presenteerde het Letterenfonds zich hiermee voor het eerst op de prominente internationale stripbeurs, die dit jaar van donderdag 31 januari tot en met maandag 3 februari plaatsvond. ‘Stripcorrespondent’ Barbara den Ouden doet verslag van een informele boekenbeurs.

Na een reis van negen uur kom ik op woensdag 30 januari aan op het station in Angoulême waar ik drie dagen een stand in het rechtencentrum deel met het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL). In Angoulême, een sympathiek provinciestadje met zo’n 45.000 inwoners, wordt eens per jaar een groot internationaal stripfestival gehouden. Ruim 200.000 bezoekers genieten vier dagen lang van strips, bezoeken tentoonstellingen en staan uren in de rij voor een handtekening. Op het festival, dat wordt bezocht door professionals, liefhebbers, striptekenaars en uitgevers, is de sfeer informeler dan bij de boekenbeurzen in Frankfurt en Londen.

Ik heb geluk dat ik woensdagmiddag, voor de officiële opening, rustig de Vlaamse tentoonstelling Le Boîte à Gand kan zien. Om de jonge en nieuwe generatie Vlaamse stripauteurs een forum te bieden, vroeg het VFL aan gelauwerd striptekenaar en illustrator Brecht Evens of hij curator wilde zijn van een tentoonstelling met Vlaams talent. Evens inviteerde daarvoor vier ‘compagnons de route’, artiesten die samen met hem illustratie studeerden aan Sint-Lucas in Gent. Het ziet er allemaal indrukwekkend uit, en ik hoop dat in de nabije toekomst de Nederlandse strip ook zo prominent te bewonderen valt.

Vanaf donderdag zit ik aan mijn tafeltje naast de ingang van het rechtencentrum. Voor mij ligt onze brochure 10 Graphic Novelists From Holland, prachtig vormgegeven door Philip Stroomberg.

Buitenlandse uitgevers benadrukken dat ze blij zijn dat het Nederlands Letterenfonds actiever promotie maakt voor de strip.

Ik leg uit dat we de buitenlandse uitgave van kwaliteitsstrips financieel kunnen ondersteunen evenals deelname van stripauteurs aan festivals, of de reiskosten die gemoeid zijn met de boekpresentatie.

Ik ben blij dat Paul Gravett, auteur van 1001 Comics You Must Read Before You Die en groot stripexpert even bij me aanschuift, en zijn lof uit over de brochure, waarvoor hij een quote leverde. Hij stuurt ook nog mensen naar me door, zoals de organisatie van het Comics Festival in Portugal.

Aan de hand van de brochure praat ik met zo’n dertig buitenlandse stripuitgevers en organisatoren van stripfestivals. Het tempo ligt hoog; bij romans is altijd veel uitleg nodig, hier worden stijl en ritme van het tekenwerk bijna in één oogopslag beoordeeld. Vrijwel iedereen blijkt de naam van Joost Swarte te kennen. Stripfestivals in New York, Helsinki, Londen en Lissabon informeren hoe ze hem kunnen uitnodigen. Peter Pontiacs Kraut wordt als technisch moeilijk beschouwd, door de belettering en de grote stukken tekst. Een Spaanse uitgever heeft belangstelling voor de autobiografische stukken uit Rhythm, Pontiacs verzamelde verhalen. Van Hanco Kolk heeft men vaak ook al gehoord, en tijdens de beurs neemt een Engelse uitgever een optie op de rechten voor Meccano.

Bijna elke uitgever pakt het prachtige boek van Tim Enthoven, Binnenskamers, op.

Ik geef vijf exemplaren weg aan serieus geïnteresseerden. Iedereen is het er over eens dat het een bijzonder boek is, uniek in zijn soort, een graphic novel die tegen de kunst aanschuurt, en niet direct een commerciële uitstraling heeft. Barbara Stoks Vincent is vóór Angoulême al aan vier landen verkocht. Het feit dat de Nederlandse uitgever, Nijgh & Van Ditmar, een Engelse vertaling heeft gemaakt helpt enorm bij het pitchen. Een Duitse en Franse uitgever noemen de tekeningen niet interessant, maar drie Spaanse uitgevers geven sterk de indruk dat ze gaan vechten om de rechten. Ook bestaat er belangstelling voor Stoks autobiografische boeken zoals Dan maak je maar zin en Barbaraal tot op het bot. Erik Krieks Het onzienbare en andere verhalen van H.P. Lovecraft beleeft in Frankrijk al een tweede druk. De auteur is in Angoulême aanwezig en signeert bij de stand van zijn uitgever. Ik had hem nog nooit ontmoet, maar kom hem ’s avonds tegen bij Le Chat Noir, hét café van Angoulême waar je de professionele bezoekers treft, een soort Frankfurter Hof tijdens de Buchmesse.

Het is een mooie uitdaging om te praten over het werk van Guido van Driel, dat nog niet eerder aan het buitenland is verkocht. Een week eerder zag en genoot ik van The Resurrection of a Bastard, de verfilming die hij maakte van zijn boek Om mekaar in Dokkum, de openingsfilm op het International Filmfestival Rotterdam. Ik vertel twee aardige Engelse uitgevers over een grappige én ontroerende scène uit het boek Gasten, die volgens mij een beetje de mannelijke blik weergeeft: twee broers vergelijken de lengte van hun geslachtsdeel met elkaar. Ja, dat is zeker mannelijk, beamen de heren: ‘You never hear about women comparing the size of their vagina’s’. We bladeren nog wat door het boek en ze zijn duidelijk nieuwsgierig. Ik beloof op zoek te gaan naar een Engelse vertaling, of die te laten maken. Milan Hulsings Stad van klei verscheen al in het Spaans en Frans, en met die vertalingen kunnen we hopelijk ook andere landen bereiken. De klare lijn van Peter van Dongen spreekt aan, maar het verhaal van Rampokan wordt niet hedendaags genoeg gevonden. Hoewel het thema van kolonisatie natuurlijk relevant blijft, zoals een Koreaanse agente beaamt. Zij is ook gecharmeerd van het werk van Mark Retera, net als een Duitse dame die met haar hand vertederd over de tekening van DirkJan aait en zegt:

‘Ah, look at him! The writer makes fun of him, but also has compassion’.

En natuurlijk laat ik niet alleen werk zien van auteurs die in de brochure staan: boeken van onder meer Jaron Beekes, Gummbah en Marcel Ruijters heb ik ook meegenomen. Na drie dagen van afspraken en ontmoetingen op de stand en in de wandelgangen ben ik zeer tevreden over de respons op de Nederlandse strips. Het bericht dat Willem (Bernard Holtrop) de Grote Prijs van Angoulême heeft gewonnen, sterkt ons in onze overtuiging dat nu het moment rijp is om de Nederlandse strip in Frankrijk en de rest van de wereld onder de aandacht te brengen. We gaan plannen maken voor Angoulême 2014!

Lees ook:

“Bravissimo! It’s about time that the rest of the world took much more notice of the diverse and dynamic comics creators of Holland, from pioneering underground maestros to recent rising talents.” Paul Gravett

Barbara den Ouden

Beleidsmedewerker

buitenland

Vertaalbeleid buitenland fictie

b.den.ouden@letterenfonds.nl

lees meer