weblog

Een bezoek aan de Seoul International Bookfair

Heen en weer naar Zuid-Korea

6 juli 2017

Voor de derde keer bezocht ik dit jaar Zuid-Korea. Ik was door het Literature Translation Institute of Korea (LTIK) uitgenodigd om een presentatie te houden tijdens de 16th International Workshop for Translation and Publication of Korean Literature. Tijdens deze workshop, onder de titel ‘Cooperation and Expertise Sharing among Cultural Institutions’, spraken, zoals de president van LTIK aankondigde, ‘distinguished leaders of literary organizations from around the world’ over de wijze waarop zij hun literatuur internationaal zichtbaar maken.

LTIK werkt met een zogenaamd two-way publication program, waarbij buitenlandse literaire werken worden gepubliceerd in Korea terwijl tegelijkertijd Koreaanse literaire werken worden gepubliceerd in het buitenland. Op hun website wordt het volgende benadrukt:

‘This project seeks to not only promote translated Korean literature overseas but also to introduce previously untranslated foreign literature to the Korean public. Foreign publishers and public-sector organizations are welcome to work together with LTI Korea as partners to promote our respective national literatures’.

Tijdens de workshop spreken ook Alireza Ghazveh van Hozeh Honari uit Iran en John McGlynn van de National Book Committee uit Indonesië. Na mijn Powerpoint-presentatie volgt een officieel moment, we tekenen de Memorandum of Understanding (MOU) waarmee we symbolisch onze inspanningen bekrachtigen om elkaars literatuur vertaald te krijgen. Ik doe alsof ik onderteken, want onze directeur Tiziano Perez zal later in Amsterdam het document signeren.

Met president Kim Seong-kon van LTKI en de Memorandum of Understanding

Het streven is om vijf Nederlandse titels in het Koreaans te publiceren. Ik dacht een mooie lijst van suggesties te hebben gemaakt, maar LTIK vertelt me dat ze voorlopig geen non-fictietitels willen. LTIK is dit jaar een eigen uitgeverij begonnen, en een van mijn suggesties, Karakter van Bordewijk, zal bij hen als eerste Nederlandse titel in vertaling verschijnen. Ik krijg op mijn beurt vijf suggesties van boeken die LTIK graag in een Nederlandse vertaling ziet verschijnen. Voor een boek zie ik meteen al mogelijkheden, het is in het Engels bij Penguin verschenen als The Story of Hong Gildong. Ik verheug me erop deze en de andere suggesties te lezen, en hoop er geïnteresseerde Nederlandse uitgevers voor te vinden.

Het hele symposium is tot in de puntjes georganiseerd. Ik heb zes weken van tevoren mijn presentatie gemaild, en ik ontvang een week van tevoren al de vragen die na mijn presentatie gesteld worden. Deze zorgvuldige voorbereiding is ook nodig omdat alles van tevoren moet worden vertaald. In Korea kom ik vaak mensen tegen die geen Engels spreken of verstaan, en ook tijdens dit symposium, ontmoet ik professoren literatuur die geen Engels beheersen. Sowieso vallen me ook nu weer, tijdens mijn derde bezoek aan Korea, de enorme verschillen in taal en cultuur op. De communicatie blijft een uitdaging, zelfs met redacteuren die wel Engels spreken. De uitspraak zorgt voor veel verwarring. Er zijn een aantal medeklinkers die in het westen een woord drastisch veranderen (minimal pairs), maar die in het Koreaans door elkaar gebruikt worden. Met name de r/l, p/f, b/p, d/t zorgen voor problemen.

Een literair agente vertelde me hoe haar collega ooit in Parijs aan Franse redacteuren vertelde hoe mooi ze de Apple (Eiffel) Tower vond. Ze begreep niet waarom de Fransen hier nog nooit van hadden gehoord. Wanneer ik Koreaanse redacteuren, die hoorbaar moeite hebben met het Engels, vraag: ‘Do you prefer to speak French’, kijken ze me verwonderd aan en vragen me: ‘What is a french’? Want in het Koreaans zeg je ‘plensjie’. En wanneer ik het over The Diary of Anne Frank heb, kijken de meeste Koreanen me wazig aan. Zij spreken over ‘Anne Pranke’. Tijdens de voorbereiding van mijn reis naar Korea, stuit ik al Googlend trouwens op een hoogst opmerkelijk uitgave van Het Achterhuis, dat in Korea ook met respectabele omslagen is gepubliceerd. Maar dit omslag doet vermoeden dat de uitgever niet wist waarover het boek ging, wie de schrijver was, en hoe oud ze was.

Op Internet schrijft iemand over dit omslag van Het Achterhuis van Anne Frank: It looks like a Harlequin romance novel!

Ik denk dat zo’n omslag in het Westen nooit was gemaakt. Maar er zijn natuurlijk ook grote culturele verschillen tussen Nederland en Korea. Daar moet ik me bij het pitchen van Nederlandse boeken goed rekenschap van geven. Op basis van de vele gesprekken die ik met Koreanen heb gevoerd, kan ik nu enigszins invoelen welke boeken wel of niet zullen aanslaan. Ik begrijp dat een commercieel en literair zeer succesrijk boek als Bonita Avenue, wel aan 16 landen, maar nog niet aan Korea is verkocht. Een professor Nederlands aan een van de vele universiteiten van Seoul vertelde me dat het boek haar te extreem en te donker leek voor Korea. Stieg Larssons donkere Millennium was daar ook niet zo’n doorslaand succes.

Maar wat doet het dan wel goed in Korea? Daar kom ik achter op de vrijdag, wanneer ik afspraken heb in het rechtencentrum op de boekenbeurs. Tot mijn grote plezier vertelt Gregory Limpens van Mimesis / Open Books mij dat Barbara Stoks Vincent na drie jaar nog steeds verkoopt. Hij komt me de laatste twee tasjes brengen met afbeeldingen uit Vincent, verder is alles al meegenomen door de bezoekers van de boekenbeurs.

Het is heel bijzonder dat Mimesis ook Barbara Stoks laatste boek Toch een geluk uitgeeft, nieuws dat zelfs NRC haalde.

Later die dag spreek ik Jinny Park van Book21 (uitgever van o.a. Malcolm Gladwell, en een biografie over de nieuwe president Moon). Ze vertelt me dat Toon Tellegens Het verlangen van de egel binnen enkele maanden na verschijnen 10.000 exemplaren heeft verkocht. Dat is nog niet zo veel als in Japan (110.000) maar het wordt toch als een bestseller beschouwd. Op de stand van Book21 wordt continu een animatie van de egel afgespeeld. De zachte kleuren en de rustige muziek geven me een zengevoel.

Op de stand van Book21 met Toon Tellegens Het verlangen van de egel

Het succes van het boek zie je ook hier aan de merchandise, helaas zijn de telefoonhoesjes van Het verlangen van de egel al op, maar Jinny maakt me blij met twee spiegeltjes met illustraties van het egeltje. Ik vertel Jinny over een ander succesrijk dier in de Nederlandse literatuur, Paulien Cornelisse’s De verwarde cavia, en ze reageert enthousiast.

Verder spreek ik nog met de redacteur van Hyundee Munhak, die vorig jaar een prachtige uitgave van Turks fruit publiceerden. Nu hebben ze De republiek van Joost de Vries gekocht.

De rest van de week heb ik nog een paar afspraken met redacteuren, agenten, vertalers en de cultureel medewerker van de Nederlandse ambassade. Ook heb ik het geluk dat ik weer Han Kang kan ontmoeten. Ik zie haar op de dag dat ze net haar eerste versie van een nieuw werk af heeft. Opgetogen biedt ze me in haar studio Dutch coffee aan, iets waarvan ik nog nooit had gehoord. We praten over haar boek Human Acts (de Koreaanse titel kun je vertalen als ‘De jongen die kwam’, de Nederlandse titel is Mensenwerk), een indrukwekkende roman over een opstand van studenten en arbeiders in 1980 in Gwangju die op zeer bloedige wijze werd neergeslagen door het leger. Ik aarzelde licht om het boek te lezen, omdat ik dacht dat voor een goede waardering ervan, ik meer achtergrondkennis over deze opstand diende te hebben. Maar niets is minder waar. Zoals Hanna de Heus in Trouw schreef: ‘De vraag hoe dit [het bloedbad] heeft kunnen gebeuren wordt nergens gesteld en dus ook niet beantwoord. Het verhaal kan daardoor over elke dictatuur gaan, wat het angstaanjagend dichtbij brengt’. Het boek ontroerde me zeer, en ik ben heel blij dat Han Kang mijn exemplaar signeert.

In het Koreaans staat er: ‘I pray for your happiness’

Er is het laatste jaar op politiek vlak veel gebeurd in Korea. Onder de vorige president Park bestond de zogenaamde blacklist met namen van veel gerenommeerde schrijvers als Han Kang. Zij waren uitgesloten van overheidssteun. Han Kang vertelt me dat op die blacklist prestigieuze namen van de Koreaanse literatuur werden vermeld, en dat haar vader, ook een schrijver, bijna teleurgesteld was dat zijn naam er niet op stond.

De laatste avond van mijn verblijf eet ik bibimbap met Jinny Park, daarna gaan we met Jinhee Cha van Gimm-Young (de uitgever van Ernest van der Kwasts Mama Tandoori) naar Woodstock, een bar in de populaire studentenwijk Hongdae. Uiteindelijk eindigen we met Gregory Limpens in een bar die Lucky Strike heet. Om 2.30 ’s nachts komt daar zijn vriendin Emily met mij kennismaken. Ze heeft naast Vincent ook Djuna Barnes’s Nightwood in het Koreaans vertaald. We praten tot 4.00 over vertalen en literatuur. Met zeer weinig slaap sluit ik in Koreaanse stijl mijn verblijf af. In het vliegtuig terug lees ik in The Korea Times dat de nieuwe minister van Cultuur, Do Jong-hwan, de blacklist afschaft. Hij belooft ook om een uitgeeffonds van 8,77 miljoen dollar te starten. Dit zijn allemaal positieve ontwikkelingen voor de literatuur in Korea. Nu hoop ik dat we in Nederland uitgevers vinden die belangstelling hebben om Koreaanse literatuur aan hun lijst toe te voegen.

The Korea Times 24-25 juni

Barbara den Ouden

Beleidsmedewerker

buitenland

Vertaalbeleid buitenland fictie

b.den.ouden@letterenfonds.nl

lees meer