weblog

Festival International de la Bande Dessinée

Oude meesters en actuele politiek

12 februari 2017

Voor de zesde keer was Barbara den Ouden namens het Nederlands Letterenfonds op het jaarlijkse stripfestival in Angoulême, wereldwijd een van de belangrijkste beurzen. In de Marché des Droits & Licenses sprak ze ruim 25 uitgevers, acquirerend redacteuren en organisatoren van stripfestivals. Een blog over de 13 vertalingen van Barbara Stoks Vincent, de durf van een Duitse uitgever, 1968, wol, Andy, Arjan en Aimée.

Inmiddels kan ik mijn weg goed vinden in Angoulême, en dat is maar goed ook, want ik moest het dit jaar stellen zonder Gert Jan Pos, Joost Swarte en Mara Joustra, drie belangrijke personen in de Nederlandse en internationale stripwereld. Vanaf mijn eerste bezoek aan Angoulême in 2012 hebben zij het fonds en mij met raad en daad bijgestaan. Gelukkig deel ik de stand op het rechtencentrum met Els Aerts van het Vlaams Fonds voor de Letteren, een andere pionier op stripgebied die me altijd behulpzaam is. Samen met haar host ik op de vrijdagavond een netwerkborrel voor stripmakers en -uitgevers. Filip D’Havé, Algemeen Afgevaardigde van de Vlaamse Regering in Frankrijk, spreekt een sympathiek welkomstwoord voor de ruim 100 gasten. Op vrijdagavond zijn traditiegetrouw de meeste, en leukste borrels (wodka bij de Scandinaviërs, bier en worst bij de Duitsers) dus ons feestje heeft geduchte concurrentie. Des te blijer ben ik met de grote opkomst.

Filip D’Havé naast zijn getekende dubbelganger

Afgezien van onze cocktail is het verder business as usual: het koppelen van Nederlandse graphic novels aan buitenlandse uitgeverijen. Dat kunnen titels zijn die een aantal jaren geleden zijn verschenen, zoals Barbara Stoks Vincent. Het boek is in tien landen verschenen en wordt in drie landen verwacht. Ik hoop dat Dmitry Yakovlev, organisator van het stripfestival Boomfest in Sint Petersburg, de Russische editie voor zijn rekening neemt. Vincent heeft in een aantal landen goed verkocht, en ik probeer de aandacht te vestigen op Barbara Stoks laatste boek Toch een geluk. Hoewel de meeste uitgevers voorzichtig zijn met haar autobiografische strips (‘ze is bij jullie heel bekend, bij ons nog niet’), zijn ze toch benieuwd naar deze titel. Ik leg de verhaallijn uit aan Catalina Mejía, van het Spaanse Salamandra Grafik, en vertaal de laatste pagina, waarin Barbara Stok pleit voor een minimalistische en authentieke manier van leven. Catalina krijgt tranen in haar ogen, dat vind ik een goed teken.

Met Catalina Mejía van Salamandra Grafik

Met Johann Ulrich van Avant Verlag praat ik over de boeken die hij in 2016 heeft uitgegeven: Erik Krieks 5 Murder Ballads, Guido van Driels Toen we van de Duitsers verloren en Marcel Ruijters’ Jheronimus. Hij heeft het ambitieuze plan om Peter Pontiacs Kraut uit te geven, en legt me uit voor welke uitdagingen dit boek en de oude files hem stellen. Daarna laat hij me op zijn iPad een pdf zien van Frenk Meeuwsens Zen zonder meester. Nog voordat er een Nederlandse uitgever is gevonden, heeft Johann besloten om de Duitse editie uit te geven en de wereldrechten te beheren.

Maar natuurlijk kan ik genoeg titels laten zien die al een Nederlandse uitgever hebben. Zo is daar het prachtige Wol van Aart Taminiau, over een familie die generaties lang een winstgevende wolhandel bezit, maar langzaam ten gronde gaat na de aanschaf van een defecte wolverwerkingsmachine. De tekeningen, die bestaan uit fijn gekraste arceringen, oogsten veel lof.

En met veel uitgevers praat ik over een boek dat gepland is voor najaar 2018: Typex’s Andy, een stripbiografie over Andy Warhol en een overzicht van de Amerikaanse popcultuur van zijn tijd. Casterman zal de wereldrechten beheren. Omdat in Andy veel verwijzingen naar Andy Warhols werk zitten, moet het copyright worden geregeld. Een enorme klus voor redacteur Vincent Petit. Terwijl Vincent me hiervan uitgebreid verslag doet, komt Typex langs. Ook dit jaar zijn er weer een aantal Nederlandse striptekenaars in Angoulême, zoals Sam Peeters, Hanco Kolk, Kenny Rubenis en Aimée de Jongh, die meerdere signeersessies heeft. Haar De terugkeer van de wespendief is inmiddels in vier talen verschenen, en ze werkt nu met de Belgische Zidrou aan een nieuw project voor Dargaud.

De meeste aandacht trekt een boek uit 1968 dat later dit jaar opnieuw zal verschijnen bij Sherpa: Iris van Lo Hartog van Banda en Thé Tjong Khing. Ik las het boek al vele jaren geleden, en was meteen fan. De Bezige Bij gaf het in 1968 uit, deels in kleur; de nieuwe uitgave van Sherpa zal geheel in kleur zijn. In een sensuele popart stijl wordt het verhaal verteld van het meisje Iris dat door de Droomkoning wordt verkozen tot superster. Al snel raakt zij verstrikt in een commerciële onderneming waarin ze het verschil tussen fantasie en werkelijkheid niet meer kan onderscheiden. De Franse uitgevers zijn zeer aangetrokken door de stijl die hen doet denken aan Barbarella van Jean-Claude Forest, en Guy Peellaert, die o.a. bekend is van platenhoezen van David Bowie en de Rolling Stones. Ook het jaar van de oorspronkelijke uitgave van Iris spreekt de Fransen tot de verbeelding. Wanneer ik het boek laat zien, vertel ik erbij dat het verhaal nog steeds actueel is. Dat is onmogelijk, werpt een uitgever tegen, dat een verhaal uit 1968 nog relevant is. Ik vraag hem hoe dat ook al weer zat met 1984.

Met Mat Schifferstein van Sherpa

Een actueel gespreksonderwerp is natuurlijk ook de politiek en de situatie in Amerika. Het Trumpfilmpje van Arjan Lubach is inmiddels viraal gegaan, ik laat het even zien aan Bill Kartalopoulos van het Brooklyn Comics Festival. Hij lacht, maar niet van harte. Op vrijdag arriveert Linda Bernard van the Small Press Expo met twintig exemplaren van Resist!, een protestkrant van 40 pagina’s met politieke strips van overwegend vrouwelijke kunstenaars. De redactie bestaat uit Françoise Mouly, kunstredacteur van The New Yorker, en schrijver Nadja Spiegelman. Resist! werd verspreid tijdens de Women’s Marches die plaatsvonden in Amerika op 21 januari 2017. Lees er hier meer over.

Ook voor mannen, striprecensent Gert Meesters leest Resist!

Beeld Anne van der Linden in Resist!

Barbara den Ouden

Beleidsmedewerker

buitenland

Vertaalbeleid buitenland fictie

b.den.ouden@letterenfonds.nl

lees meer