weblog

Dagboek Andrea Bajani - deel 2

Rembrandt en Superman

31 augustus 2012

De etsen van Rembrandt, in het Rembrandthuis, zijn verbijsterend.
Nooit zag ik de menselijke en goddelijke natuur van Christus zo schitterend verbeeld als in de sequens van twee door Rembrandt met een tussenpoos van twee jaar gemaakte etsen: Jezus keert terug uit de tempel met Jozef en Maria en De jonge Jezus staande tussen de schriftgeleerden.
Op de eerste ets (die in de chronologie echter later komt) is Jezus twaalf en loopt hij over een pad, samen met Maria en Jozef. Jezus is een jongen, met het uiterlijk van een jongen van zijn leeftijd. Hij loopt tussen zijn ouders die zijn hand vasthouden, zoals elke vader en moeder zouden kunnen doen. Je krijgt de indruk dat ze hem van het ene op het andere moment door de lucht kunnen zwaaien, zoals ouders soms doen.

Maria en Jozef, zo valt in het bijschrift bij de ets te lezen, hebben hem teruggevonden nadat ze hem eerder waren kwijtgeraakt. Drie dagen lang wisten ze niet waar hij was. In de ets zitten alle angst en liefde vervat die samengaan met het terugvinden van een zoon na zijn verdwijning, het speelse bij de hand houden, de angst hem nogmaals kwijt te raken.

Jezus keert terug uit de tempel met Jozef en Maria

Dan is er de tweede ets, De jonge Jezus staande tussen de schriftgeleerden. Die ets vertelt exact wat er is voorgevallen in de drie dagen die vooraf zijn gegaan aan het moment dat Jezus door Maria en Jozef werd teruggevonden. We zien wat er gebeurde terwijl zijn ouders naar hem op zoek waren. Maar op die ets is Jezus afgebeeld volgens de traditionele verbeelding: een magere man met een baard die een groep mannen toespreekt.

Dus Jezus is mens en God, in dezelfde paar dagen. Twee naturen. Hij ontsnapt aan zijn ouders (met het uiterlijk van een twaalfjarig kind) om God te kunnen zijn (en zo wordt hij dan ook traditioneel iconografisch afgebeeld) en met de schriftgeleerden te kunnen debatteren in de tempel. Als zijn ouders hem terugvinden wordt hij weer een jongen; alsof er niets gebeurd is, laat hij zich bij de hand nemen en is hij zelfs bereid zich door te lucht te laten zwaaien.

De jonge Jezus staande tussen de schriftgeleerden

Daar, staand voor Rembrandt, moest ik opeens aan Superman denken.

Superman die, na te hebben gevlogen en gestreden in zijn tenue met de S op de borst, weer gewoon Clark Kent wordt, zijn bril met jampotglazen opzet en achter zijn bureau gaat zitten op de redactie van de Daily Planet.

In de ets zitten alle angst en liefde vervat die samengaan met het terugvinden van een zoon na zijn verdwijning.

Schrijver

Andrea Bajani

Andrea Bajani (1975) is schrijver en journalist. Zijn debuutroman Se consideri le colpe (Wie houdt dan stand?) uit 2007 werd lovend ontvangen in Italië, en in 2008 bekroond met de Premio Mondello. Later volgde Ogni promessa (De belofte). Beide romans werden door Yond Boeke en Patty Krone vertaald in opdracht van uitgeverij Athenaeum.

Bekijk alle weblogs van Andrea Bajani