weblog

In memoriam

Rutger Kopland

16 juli 2012

Met het overlijden van Rutger Kopland (1934-2012) verliest de Nederlandse literatuur een van zijn geliefdste en meest gelezen dichters. Hij debuteerde midden jaren zestig in het literaire tijdschrift Tirade. Snel volgde daarop zijn eerste dichtbundel Onder het vee (1966), dat onder meer het klassiek geworden gedicht ‘Onder de appelboom’ bevat. De toon was zachtmoedig, zoekend en melancholisch; de woordkeuze helder en direct.

Een veelvoorkomend stijlfiguur van Kopland is de paradox, zoals blijkt uit enkele beroemde regels: ‘Wie wat vindt heeft slecht gezocht’, en: ‘Weggaan is een soort van blijven’. In de loop van de jaren zeventig werd zijn werk verstilder en filosofischer van aard. Vaak ging het bij Kopland om het verschil tussen zijn en niet (meer) zijn, over grensoverschrijdingen: zo stelde hij zich voor hoe een dode vogel op het strand toch nog wil opstijgen, over hoe een steen kan spreken en mens wordt, hoe een mens op zijn beurt weer een dier kan worden (zich niet van zijn sterfelijkheid bewust).

Kopland publiceerde naast dichtbundels ook drie essayboeken. Zijn werk is veelvuldig bekroond: de Jan Campertprijs (1970), de Herman Gorterprijs (1975), de P.C. Hooftprijs (1988) en de VSB Poëzieprijs (1998). Ook ontving hij eredoctoraten voor zowel zijn poëzie als zijn wetenschappelijk werk. In 2005 kreeg hij een ernstig auto-ongeluk. De gevolgen waren groot, met name zijn korte termijngeheugen was aangetast, zoals bleek uit een documentaire over zijn leven die rond die tijd werd opgenomen. Toch herstelde hij zodanig dat hij weer optredens gaf en in 2008 zijn laatste dichtbundel publiceerde, Toen ik dit zag.

Kopland behoort tot de meest vertaalde Nederlandse dichters – uitgaves van zijn werk verschenen, met steun van het Fonds, in vele talen. J.M. Coetzee schreef een voorwoord bij een keuze uit zijn werk in het Engels en in Frankrijk behoren onder meer Patrick Modiano en dichters als Jacques Réda, André Velter tot de bewonderaars van Kopland. De dichter/vertaler Jean Grosjean, die een grote rol gespeeld heeft bij de vertaling van Kopland in het Frans, zei ooit: ‘Kopland grijpt de lezer naar het hart, doeltreffend als een roofvogel.’

Vertalingen van werk Kopland

Er verschenen uitgaves van zijn werk in het Frans (Gallimard, vertaling Paul Gellings), Engels (Harvill en Waxwing Poems, vertaling James Brockway en Willem Groenewegen) en het Duits (Hanser, Hendrik Rost en Mirko Bonné). De Britse krant The Independent schreef over zijn werk: ‘The quality of his lyrics and elegies, alpha and omega of the poet’s trade, indicate a warm and intelligent man who tackles the big subjects with economy and tact.’

Victor Schiferli

Beleidsmedewerker

buitenland

Victor Schiferli (1967) is verantwoordelijk voor de promotie van Nederlandse literaire fictie in het Duitse, Engelse en Scandinavische taalgebied en voor de promotie van Nederlandse en Friese poëzie wereldwijd.

v.schiferli@letterenfonds.nl

lees meer