weblog

São Paulo en Rio de Janeiro

17 september 2015

São Paulo en Rio de Janeiro. De stad vanuit de auto. Een eindeloze samenklontering van flatgebouwen, zelfbouwhuizen, snelwegen en overal mensen, onderweg in auto’s, bussen, op toeterende motorfietsen of lopend langs de rand van de weg. Onder een viaduct liggen dekens en kartonnen dozen, spullen onder een afdakje van blauw zeil. In Rio rijden we over de weg langs het strand en dan verder de drukte in. Met de metro kan het ook, dan duik je onder en kom je ergens naar buiten en wat er bovengronds gebeurt sla je over.

Op alle scholen een warm onthaal. Met knuffels en zoenen en een onstuitbaar enthousiasme. Hier en daar verlegen blikken, want het is niet niks, zo’n schrijfster uit het buitenland die met haar gevolg de school komt binnenvallen.
De kinderen willen een handtekening en samen op de foto. Op de ene school hebben ze boeken. Op de andere school niet. Dan zet ik een krabbel op een arm of T-shirt, of op servetjes uit de kantine, papieren handdoekjes uit de wc.

Marjolijn Hof op de foto

Maar eerst gaan we de lokalen bekijken. Op een school in Rio allemaal, een voor een, want als we een klas overslaan worden de kinderen jaloers, zegt de directrice. Het beste kun je je laten meevoeren. Bom dia! Bom dia!
De docenten die ik tref zijn bevlogen. Ze stimuleren het lezen met een volle boekenkast, een paar planken of desnoods een kist met ruilboeken.
Ik geef een lezing in een grote zaal, voor honderd kinderen die zoveel vragen stellen dat het niet bij te benen is. Ik praat in een kleine propvolle klas met verlegen tieners, ik moet de vragen losweken, heel voorzichtig.
En dan weer zoenen en knuffels, nog hartelijker, want nu kenden we elkaar iets beter en het was zo mooi daarnet.

Marjolijn Hof op school Brazillië

Ja, zeggen we op de terugweg. Mooi en bijzonder. Droevig soms. Zoals op die ene school waar een aantal kinderen niet kan komen omdat ze in illegale huizen wonen en die dag hun wijk wordt platgegooid.
In diezelfde school, tijdens de rondleiding, valt mijn oog op een aantal zelf geknutselde grafzerken. Met data en namen. De schrik slaat me om het hart. Worden hier kinderen herdacht die om het leven zijn gekomen? Moet ik iets zeggen of juist niet? Toch maar informeren. ‘Ah,’ zegt de docente, ‘dat zijn de rekwisieten van ons Edgar Allan Poe toneelstuk.’
Een kort moment van schaamte. Ik heb te veel ingevuld. Te snel conclusies getrokken. Maar we kunnen er samen om lachen.
Eenmaal buiten kijk ik omhoog naar een flat met gebroken ruiten. De auto staat in een bewaakte stalling. Bij de ingang hangen zwervers rond. Ze hebben haveloze honden bij zich, voor de veiligheid.
De volgende dag, na een geweldige bijeenkomst met een leesclub sta ik aan de poort van weer een andere school. Hier worden kinderen opgehaald met auto’s en er staat een popcornkraampje op de stoep. Er zijn huizen met hekken en tuinen. Er groeien bomen. Het verschil met eerder is zo groot dat ik het nauwelijks kan bevatten.
Tijdens de lezingen maak ik contact. Het verschil valt weg. Of ik een privé school bezoek of een openbare school in een volkswijk, kinderen zijn kinderen. Altijd ben ik meer dan welkom. Altijd is het bijzonder en geeft het me energie. Er zijn kinderen die ik nooit zal vergeten. Het meisje dat wil dat ik Nederlands praat, omdat het zo heerlijk vreemd klinkt. Het jongetje dat naast me kruipt en de ene vraag na de andere stelt omdat hij daar wil blijven zitten. De verlegen puber, die toch opstaat om iets te zeggen en dan een daverend applaus krijgt.

Marjolijn Hof geeft lezing

Maar eenmaal buiten kan ik er niet omheen. Dan dringt de stad zich op. Ik stap in de auto en daar gaan we weer. Bij het hek van de school staan ze te zwaaien.

Meer over Café Amsterdã 2015 in Brazilië:

Schrijver

Marjolijn Hof

(1956) is als schrijfster van kinderliteratuur veelvuldig bekroond. Voor haar eerste jeugdroman Een kleine kans (Querido) ontving ze in 2007 de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs, de Gouden Uil Prijs van de Jonge Lezer en de Gouden Griffel. De verfilming van het boek, Patatje oorlog, won internationale filmprijzen. Daarna publiceerde ze onder meer Moeder nummer nul, Mijn opa en ik en het varken oma en De regels van drie, dat in 2014 met de Woutertje Pieterse Prijs werd bekroond. Haar werk is vertaald in het Portugees, Catalaans, Duits, Engels, Frans, Italiaans, Japans, Koreaans, Noors, Pools, Sloveens, Turks, Vietnamees en IJslands.

Bekijk alle weblogs van Marjolijn Hof