weblog

In memoriam

Gerrit Komrij

6 juli 2012

Met Gerrit Komrij (1944-2012) verliest de Nederlandse literatuur een van zijn veelzijdigste en productiefste schrijvers, een oorspronkelijke stem die zowel in poëzie en proza tegen de keer inging. Naast dichter, romanschrijver en essayist was hij bloemlezer en vertaler. Zijn essayistische oeuvre werd bekroond met de P.C. Hooftprijs in 1993, daarnaast ontving hij vele andere onderscheidingen.

Vierentwintig jaar oud was Komrij toen hij debuteerde als dichter. Tegen de experimentele mode van de tijd klonk bij hem een ander, vormvast geluid. De inhoud betrof echter vooral het ongerijmde. Het banale en het verhevene botsten voortdurend op elkaar en op virtuoze wijze speelde hij een spel met pastiches en omkeringen. Vaak ook gingen zijn gedichten over de poëzie zelf.

Groot is het belang van de bloemlezingen uit de Nederlandse en Afrikaanse poëzie die hij maakte, leerzaam en onderhoudend zijn de beschouwingen over dichtkunst die werden gebundeld in het met de Gouden Uil bekroonde In liefde bloeyende (1999). Onvergetelijk is Verwoest Arcadië (1980), waarin hij een verlegen jongen beschrijft die uit de provincie naar de grote stad komt en de literatuur en de jongensliefde ontdekt. Het boek kreeg een vervolg met de autobiografische verhalenbundel Demonen (2003) en de roman Hercules (2004). Dit voorjaar publiceerde hij zijn laatste roman, De loopjongen.

Als eerste Dichter Des Vaderlands (2000-2004) heeft hij zich ingezet voor de promotie van poëzie, met het oprichten van De Poëzieclub, het tijdschrift Awater en de Sandwich-reeks voor debutanten en vergeten dichters. Zijn werk werd in vertaling uitgegeven in Portugal en Zuid-Afrika (in het Engels en het Afrikaans) met steun van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds, maar de grootste bekendheid genoot Komrij in Nederland, het land dat hij in 1984 verliet maar dat hij nooit los kon laten. ‘Er is een land dat ik met pijn verliet / Er is een land dat ik met pijn bewoon,’ zo schreef hij in het gedicht ‘Contragewicht’.

Het literaire werk van Komrij werd tot en met 1986 ondersteund met werkbeurzen van het toenmalige Fonds voor de Letteren en tot en met 2001 met aanvullende honoraria.

Victor Schiferli

Beleidsmedewerker

buitenland

Victor Schiferli (1967) is verantwoordelijk voor de promotie van Nederlandse literaire fictie in het Duitse, Engelse en Scandinavische taalgebied en voor de promotie van Nederlandse en Friese poëzie wereldwijd.

v.schiferli@letterenfonds.nl

lees meer