titels

Joseph Brodsky

Strohalmen voor de lezer

19 augustus 2015

Enige weken geleden verscheen bij uitgeverij de Bezige Bij de bijna 800 pagina’s tellende verzamelbundel Strohalmen voor de lezer, een ruime keuze uit de gedichten van Joseph Brodsky (1940-1996) samengesteld en geannoteerd door Kees Verheul (slavist, schrijver en vertaler). Het idee voor dit project ontstond een kleine tien jaar geleden en het Letterenfonds heeft de ontstaansgeschiedenis goed kunnen volgen.

De bundel kreeg gaandeweg pas zijn definitieve vorm en steeds meer vertalers haakten aan zodat het uiteindelijk een zeldzaam groot organisch gegroeid groepsproject is geworden. Er wordt een tiental vertalers bij naam genoemd, wat betekent dat een groot deel van alle literair vertalers Russisch-Nederlands hun krachten hebben gebundeld. Het is interessant te lezen hoe deze samenwerking door Kees Verheul in de verantwoording wordt toegelicht.

“Voor de nog niet vertaalde gedichten uit mijn selectie heb ik vertalers benaderd die mij bij voorbaat geschikt leken voor het project dat mij voor ogen stond. Mijn doel was, min of meer zoals bij De herfstkreet van de havik, om door de combinatie van een aantal capabele deelnemers, ieder met zijn/haar speciale talent en eigen stemgeluid, een in zijn veelzijdigheid zo authentiek mogelijke totaalindruk over te brengen van Brodsky’s dichterspersoonlijkheid. Daarnaast leek een zekere homogeniteit van aanpak, vooral op het terrein van de dichterlijke vormgeving, mij gewenst.”

Alle betrokken vertalers hadden een sterke affiniteit met Brodsky’s poëzie en werden in de gelegenheid gesteld om de door hun te vertalen gedichten ten dele zelf uit te kiezen. Dit heeft een uitgebreid en representatief overzicht opgeleverd van de poëzie van deze Nobelprijswinnaar. De selectie bevestigt Brodsky’s unieke positie in de wereldliteratuur: een moderne dichter met een grote passie voor de klassieke literatuur en een noodgedwongen politiek denker die in veel van zijn uitingen de kracht van het geschreven woord bezingt.

De nieuwe vertalingen zijn van de hand van Margriet Berg, Jan Robert Braat, Anneke Brassinga, Het Gents Collectief van Poëzievertalers, Arthur Langeveld, Anne Stoffel, Marja Wiebes en Peter Zeeman. De andere bijdragen komen van Arie van der Ent, Marko Fondse †, Leidse slavisten (met Karel van het Reve †) en Charles B. Timmer †.

Het merendeel van de vertalers ontving voor zijn of haar aandeel een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds.

Dit is het eerste gedicht uit Deel I (1957-1964):

Vaarwel, vergeet
en oordeel niet te hard.
Verbrand je brieven
als een brug,
keer niet meer terug.
Dat de weg die je gaat
manhaftig moge zijn,
eenvoudig en lijnrecht.
Dat in het nachtelijke uur
het stille sterrengoud
voor jou ontvlammen mag,
dat hoop zich bij jouw vuur
de handen warmen mag.

Dat er maar sneeuw mag zijn,
regen, zonneschijn
en vuur vol razernij,
dat jou succes ten deel mag vallen,
veel meer dan mij.
Dat ze maar fraai en groots mag zijn,
de strijd
die binnen in je woedt.

Ik ben dolblij voor hen
die mogelijk van nu af aan
met jou dezelfde kant op
zullen gaan.

1957

Een zeldzaam groot groepsproject onder leiding van Kees Verheul

Fleur van Koppen

Contact

Fleur van Koppen

Beleidsmedewerker

f.van.koppen@letterenfonds.nl

Details

Strohalmen voor de lezer
De Bezige Bij, 2015