nieuws

In memoriam

Pam Emmerik

7 juli 2015

Vrijdag 3 juli jl. is schrijfster en beeldend kunstenares Pam Emmerik in haar woonplaats Rotterdam overleden; zij is 51 jaar geworden.

Pam Emmerik debuteerde in 1997 met de verhalenbundel Soms feest (Nijgh & Van Ditmar), waarvoor ze in 1998 de Betje Wolff Prijs kreeg. In 2000 verscheen bij uitgeverij Querido haar romandebuut Het bottenpaleis.

Het wonder werkt

In NRC Handelsblad schreef ze persoonlijke essays over eigentijdse kunst, die in 2004 in de bundel Het wonder werkt: verhalen over kunst (Querido) terechtkwamen. Het hart van het boek wordt gevormd door een autobiografisch beeldessay van 38 pagina’s lang, geschreven in opdracht van het Amsterdams Fonds voor de Kunst. De bundel werd genomineerd voor de AKO Literatuur Prijs, en in 2006 bekroond met de J. Greshoff-prijs.

Ik was ervan overtuigd (en dat ben ik nog en als dat dommig is moet het maar) dat kunst er is om mensen gelukkiger te maken. Soms direct, door schoonheid, soms via een omweg, door je te confronteren met de zwarte kanten van het bestaan, die met de schoonheid contrasteren zodat die des te duidelijker uitkomt. - uit: Het wonder werkt

Intussen schreef Emmerik diverse toneelteksten, waarvan I love you in de bosjes door theatergroep Victoria in meerdere landen werd opgevoerd.

Oktober 2006 kwam Pam Emmerik in haar woning in Spanje als gevolg van een slaapwandelongeluk ten val en raakte ze in coma. Ze bleek een schedelbasisfractuur, en een hersenbloeding- en kneuzing te hebben, en toen ze na een maand uit de coma ontwaakte was van schrijven even geen sprake.

Met veel discipline en geduld maakt ze zich het schrijven weer eigen. In 2009 resulteerde dit in de monoloog Blij als een gebakken ei, wederom door theatergroep Victoria gespeeld.

En in 2010 verscheen bij uitgeverij Nijgh & Van Ditmar haar eerste graphic novel, Jummie! Het ware leven van een adoptieprinses.

Jummie

Tekenen kostte haar – na haar val - minder moeite, en haar beeldend werk oogstte lof. Zo is sinds 2013 in de Espressobar van Museum Boijmans Van Beuningen Ook Duende, een grote muurschildering van haar hand, te bewonderen.

Haar laatste boek, de roman Wie het paradijs verdragen kan, verscheen in 2014 bij uitgeverij Prometheus.

Wie het paradijs

Pam Emmerik zat nog vol plannen en ideeën, waarover ze vaak, onder meer met het Fonds, mailde.

Zo voltooide ze in mei de graphic novel Maanmensen voor het Museum Boijmans Van Beuningen.

Begin juni mailde ze een ‘stukje uit nieuwe roman/connected verhalenbundel/autobio’ waaraan ze werkte, De bekroning van het licht, dat een mix zou moeten worden van ‘autobiografie, fictie en non-fictie, dat laatste voornamelijk over kunst!’:

Toen ik net uit coma kwam zei ik onschuldig als een afgezogen pepermuntje tegen de paar mensen die rond mijn bed stonden: ‘dat ik net zo lief dood als levend uit mijn coma was komen rollen’. Die opmerking werd mij niet vergeven door mijn toehoorders.
Was blijkbaar fout gesproken van mij. En de afmeting van die fout kon ik gemakkelijk aflezen op de gezichten van mijn luisteraars.
Die brave mensen vonden mijn weigering van het leven ondankbaar van me. Zij hadden liever gezien dat ik me danig had verheugd over mijn wonderlijke, babyschone ontwaken uit die kut-klap-klote-coma. Ze hoopten dat vanwege mijn woorden waarmee ik het bestaan bevuilde de ellende in mega-vorm zich op mij zou komen storten. En die straf verdiende ik ook volgens hen. Want ik was in hun ogen beslist niet dankbaar voor mijn herlevende existentie.
Ergens begrijp ik het ook wel dat wanneer je het leven niet juichend om de hals wenst te vallen, je zijn gore stinkkont vervolgens oneindig vaak moet kussen.
Zo zit het leven nu eenmaal in elkaar. Daar staan de levenden gewoon ook op met hun opzwellende voeten en andere fysieke en mentale narigheden.
Dus kus ik braaf die vuile stinkkont van het leven. Ik had me van mijn omgeving moeten verheugen over mijn comaherstel, maar ik verrekte het. En ik verrek dat nog steeds. Wat mij betreft gaan ze zelf maar luid joelen van vreugde over hoe onvoorstelbaar fijn het toch is om te mogen leven.

Met Pam Emmerik verliezen we een geëngageerd, eigenzinnig en strijdlustig schrijfster en kunstenares, een bijzonder en fijn mens.

Jacques Huiskes

Contact

Jacques Huiskes

Senior beleidsmedewerker (Ervaren schrijvers en Oeuvrebouwers)

j.huiskes@letterenfonds.nl