weblog

Parijs

Salon du livre 2015

15 april 2015

Namens het Letterenfonds waren Barbara den Ouden, Mireille Berman, Maarten Valken en stagiaire Lisa Grob eind maart aanwezig op de Salon du livre. Voor maar liefst drie van hen was dit het eerste bezoek aan de boekenbeurs van Parijs. De maandag was gevuld met afspraken op de beurs, dinsdags werden uitgeverijen bezocht. Lisa Grob vertelt:

Maandagochtend kom ik rond tien uur aan op het beurzencomplex bij Porte de Versailles in het zuiden van Parijs. De Salon is een intieme, overzichtelijk ingerichte beurs, ongeveer even groot als de London Book Fair. In tegenstelling tot diezelfde London Book Fair is de Salon du livre een publieksbeurs. Alleen de maandagochtend is voor professionals. Indien van te voren aangemeld, is de entree voor professionals gratis.

Kleine stands

Barbara en ik hebben vandaag onze eerste afspraak met Dominique Bourgois van de uitgeverij Christian Bourgois. Meteen toont zich een gebrek van deze Salon: de stands zijn zo klein, dat er nauwelijks plek is om te zitten (sommige afspraken gaan zelfs staand). Op zich niet erg, als er verder genoeg cafés of rechtencentra zouden zijn om te zitten, maar helaas, ook die ontbreken. We zitten met z’n drieën op een bankje gepropt en de afspraak duurt dan ook niet het half uur dat er voor stond. Dominique geeft Frank Westerman uit en laat ons het proefexemplaar zien van La vallée tueuse (Stikvallei).
Ze vertelt ons dat Frank Westerman binnenkort naar Parijs komt voor een promotietour. Hij zal onder andere in gesprek gaan met Laurent Binet (bekend van het boek HhhH) in het Maison de la Poésie op 3 juni a.s. Wanneer we ’s middags Emmanuelle Collas van uitgeverij Galaade spreken, begrijpen we waarom de stands zo klein zijn. De standhuur is dit jaar verhoogd naar exorbitante bedragen. Veel grotere uitgeverijen hebben de beurs daarom geboycot.

We vervolgen de ochtend met drie kennismakingsgesprekken. We leggen uit wat het Letterenfonds doet: we geven informatie over de Translation Grants en de reiskosten vergoedingen en vertellen over titels uit de 10 Books maar uiteraard ook over vele andere boeken, zoals Pogingen om iets van het leven te maken van Hendrik Groen, Rivka van Femmetje de Wind en Slaap zacht, Johnny Idaho van Auke Hulst. Voor de lunch ontmoeten we, samen met Maarten en Mireille, Philippe Noble. Na vele belangrijke posities te hebben bekleed (o.a. directeur van Maison Descartes en van le Réseau franco-néerlandais) is hij nu als directeur de collection néerlandaise aan Actes Sud verbonden. Ondertussen stromen hele klassen basis- middelbare scholieren binnen en wordt het drukker en drukker, de intimiteit van de beurs verdwijnt maar zoveel belangstelling voor de lectuur is leuk om te zien.

Literaire strategie

’s Middags is er in het BIEF (Bureau International de l’Edition Française) een bijeenkomst georganiseerd door de Ambassade de Pays-Bas waar twee Nederlandse uitgeverijen en een Vlaams literair tijdschrift een introductie geven in de Nederlandse en Vlaamse literatuur. Het college, zoals we het bijna kunnen noemen, wordt gedirigeerd door Margot Dijkgraaf en ingeleid door cultureel attaché Bart Hofstede. Hij zet de doelen en de methodes van de literaire strategie van de Ambassade uiteen.

Nederlands’ culturele chef in Parijs heeft gemerkt dat er in boekenwinkels geen plank met ‘Nederlandse literatuur’ bestaat, de vertaalde werken staan vaak her en der verspreid; Anna Enquist bij de Scandinavische literatuur en Herman Koch op de Duitse plank. Daar wil hij verandering in brengen door ten eerste de Franse markt voor Nederlandse boeken – en vice versa – te vergroten, ten tweede door ervoor te zorgen dat er meer vertalingen uit het Nederlands verschijnen. Daartoe is het creëren van een sterkere Nederlands/Vlaamse identiteit van belang. Een eerste stap zal dan ook bestaan uit het versterken van de samenwerking tussen het BIEF, het CNL, het Syndicat du livre (de brancheorganisatie), en de Nederlandse en Vlaamse letterenfondsen. Belangrijker voor het grotere publiek is het organiseren van ontmoetingen tussen schrijvers, zoals de hierboven aangehaalde aanstaande ontmoeting tussen Frank Westerman en Laurent Binet. Ook zal de Ambassade begin juni Vertaaldagen organiseren, waar vertalers masterclasses krijgen en Franse redacteuren ontmoeten.

Na Bart Hofstede is het woord aan de Vlaamse Nele Hendrickx, uitgever vertaalde literatuur bij De Geus. Zij legt ons uit dat Nederlandstalige boeken vaak een ‘univers clos’ hebben, waarin de wereld niet resoneert. Uitzonderingen op deze regel zijn er natuurlijk ook, zoals La Superba van Ilja Leonard Pfeijffer. Hierin resoneert wél de wereld, alleen niet de Nederlandse. Vervolgens is het woord aan Wouter van Gils van uitgeverij Boom. Een leuk innovatief nieuwtje: e-books zijn al goed voor 15% procent van de omzet van Boom! Ten slotte verrijkt Luc Devoldere van het tijdschrift Septentrion het publiek met een interessante visie op de Nederlandstalige literatuur. De rijkheid van het Nederlands ligt zijn inziens juist verscholen in de cultuurverschillen tussen België en Nederland. Het doel van de bijeenkomst, het versterken van de banden tussen het Nederlands-Vlaamse en het Franse literaire veld, werd na de lezing geholpen door middel van een Oudhollandse borrel.

stand met poster Paul Verhoeven

Jezus als Che Guevara

Terug op de beursvloer valt de stand van uitgeverij Aux Forges de Vulcain op, die groots de Franse vertaling (door Anne-Laure Vignaux) van het spraakmakende boek Jezus van Nazareth van Paul Verhoeven presenteert. De cover en de affiches tonen in pakkend rood-zwart een beeltenis van Jezus die aan Che Guevara doet denken. Wellicht niet toevallig gekozen, aangezien Verhoeven Jezus neerzet als radicale revolutionair. Aan het affiche heeft de uitgeverij nog een veelzeggende badge toegevoegd: op de gele sticker staat ‘Après Robocop!’, wat voor de Franse lezer meteen duidelijk maakt welke legendarische regisseur de schrijver is van dit boek. De uitgeverij heeft goede verwachtingen voor het boek: er is een eerste oplage van 5.000 exemplaren gedrukt, en verwacht wordt snel naar de 10.000 te kunnen gaan.

Terugkijkend op de dag was er veel interesse voor Roxy van Esther Gerritsen, De IJsmakers van Ernest van der Kwast en in Rivka van Femmetje de Wind en aan de non-fictie kant voor Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk en Discipline van Marli Huijer. Luyendijks boek over het bankwezen is in Nederland al een bestseller (al meer dan 125.000 verkocht) en Marli Huijer is net benoemd, na René Gude, tot Denker des Vaderlands. Opvallend was het gebrek aan Nederlandse lezers/adviseurs bij de uitgeverijen en de verbazing over Nederlandse romans die zich niet in Nederland afspelen…

Kantoorbezoek

Dinsdag is de dag van het kantoorbezoek. Eerst hebben Barbara en ik een afspraak met Raphaëlle Libaert van Autrement. De uitgeverij zit op de rue de l’Université in de inspirerende en van oudsher literaire buurt Saint Germain des Prés. Om de hoek zit Gallimard, waar we later lunchen met Jean Mattern en Joachim Schnerf, wederom samen met Maarten en Mireille. Jean Mattern heeft voor ons een primeur; Gallimard gaat de roman Het hout van Jeroen Brouwers uitgeven! Hierna vervolgen we onze weg naar Emmanuelle Heurtebize van uitgeverij Stock. Als laatste maken wij kennis met uitgeverij Piranha, een zeer jonge uitgeverij die in mei De Eilanden van A. Alberts (in vertaling van Kim Andringa) brengt. Deze uitgeverij richt zich vooralsnog geheel op vertalingen en blijkt erg geïnteresseerd in Teatro Olimpico van Kees ’t Hart. We krijgen nog een leuke canvastas met het logo erop mee en zo komt er een einde aan onze inspirerende afsprakenmarathon in Parijs.

Jean Mattern heeft voor ons een primeur; Gallimard gaat de roman Het hout van Jeroen Brouwers uitgeven!

Schrijver

Lisa Grob

Stagiair afdeling buitenland

Bekijk alle weblogs van Lisa Grob