Boek

J.J. Voskuil

Binnen de huid

Portret van een liefde

‘Zelf had hij tot het eind geaarzeld’, schrijft Lousje Voskuil-Haspers in het voorwoord van Binnen de huid, ‘vanwege het intieme karakter van het boek, en omdat hij niemand wilde kwetsen.’ De vorig jaar overleden schrijver twijfelde over publicatie en liet de beslissing uiteindelijk aan zijn vrouw. Dat Voskuil aarzelde en dat ook zijn vrouw het een moeilijke beslissing noemt, is niet bepaald vreemd. Binnen de huid is een opmerkelijk verslag van de emotionele tombola waar de schrijver in terecht komt als hij verliefd wordt op de vrouw van zijn beste vriend. Er zullen weinig boeken in de wereldliteratuur te vinden zijn die zo nietsontziend de tegenstrijdigheden in eigen houding en gevoelens aan het licht brengen. De hoofdpersoon wil consequent zijn maar wordt heen en weer gegooid door zijn emoties. Dit tegen de achtergrond van een jaren vijftig, intellectueel milieu waarin verzet tegen de burgermoraal de belangrijkste waarde lijkt.

De roman begint op het moment dat Maarten wordt geconfronteerd met de keuze die zijn vriend Paul zonder moeite lijkt te hebben gemaakt voor het ‘burgermansbestaan’. Paul is leraar geworden in een provinciestad, heeft een moderne woning en er is een kind op komst. Maarten en Nicolien nemen het Paul kwalijk dat hij, die altijd zijn mond vol had over ‘verzet’ en ‘Parijs’, nu zo leeft. Tegelijkertijd schrikt Maarten er ook voor terug om hun gezamenlijke vriendin Henriette te volgen die wel de stap naar Parijs heeft gemaakt. Hij weet dat hij uiteindelijk zal ‘capituleren’ en een baan zal zoeken. Hij verwijt Paul vooral dat hij zijn ‘lafheid’ niet wil erkennen.

Met dit conflict op de achtergrond wordt Maarten verliefd op Pauls vrouw Rosalie. Het is fascinerend te volgen hoe hij zich eerst voornamelijk ergert aan Rosalie (zij wordt door Maarten en Nicolien als de kwade genius achter Pauls burgerdom gezien) en dan voor haar charmes valt. Hij worstelt met begrippen als trouw (‘allemaal lafheid’). Hij zou alleen willen handelen, keihard willen zijn, een ‘proleet’, een ‘handelsreiziger’ (in dit milieu de tegenpool van de intellectueel), maar hij blijft natuurlijk een geremde intellectueel.

Voskuils techniek is net als in zijn andere romans die van de minutieuze verslaglegging van gebeurtenissen, gesprekken en reacties. Er zitten weer een aantal kenmerkende hilarische situaties in zoals de scène waarin Maarten een eerdere minnaar van Rosalie ‘op zijn smoel’ gaat slaan. Een groot verschil met de andere romans is dat Binnen de huid in de ik-vorm is geschreven, waardoor de roman nog dichter op de huid van de schrijver maar ook van de lezer zit. Het is een pijnlijke registratie waarbij de schrijver zichzelf, zijn vrienden en zijn vrouw niet spaart. Dat maakt de beslissing van zijn vrouw om te publiceren bijzonder moedig.

J.J. Voskuil

J.J. Voskuil (1926-2008) heeft bij zijn leven niet veel gepubliceerd. Na Bij nader inzien in 1963 bleef het stil tot aan 1995 Het Bureau verscheen, een zevendelige romanreeks over zijn werk als wetenschappelijk hoofdambtenaar op het Meertens-instituut voor volkskunde (The Meertens Institute…

lees meer

Details

Binnen de huid (2009). Fictie, 427 pagina's.

Fragmentvertaling

English (PDF document)

Uitgeverij

G.A. van Oorschot

Herengracht 613
NL - 1017 CE Amsterdam
The Netherlands
Tel: +31 20 623 14 84
Fax: +31 20 625 40 83

E-mail:
contact@vanoorschot.nl
Website:
http://www.vanoorschot.nl

lees meer