Boek

Louise O. Fresco

De utopisten

Intrigerende ideeën roman

Deze ideeënroman draait om de aloude vraag van het vuile handen maken: Hoe houd je je principes overeind als je meedoet met de macht? Michiel van Straten begon zijn loopbaan als milieuactivist, nu is hij staatssecretaris van Technologie en Milieu. Hij geniet van zijn nieuwe rol maar gaandeweg deze roman wordt ook zijn worsteling duidelijk.

Hoe verhoudt de staatssecretaris die nu in een luxe grachtenpand woont zich tot de persoon die hij eens was, die in een kraakpand woonde en actie voerde op het randje van terrorisme? Of was Michiel altijd al de politicus die hij nu is? Interessante vragen die voor nogal wat hedendaagse Europese politici (Joschka Fischer bijvoorbeeld) relevant zijn.

De roman opent met een feest ter gelegenheid van zijn benoeming. Zijn oude strijdmakkers uit de milieubeweging zijn er, zijn nieuwe vrienden van de Progressieve Partij, zijn mondaine huidige vriendin, zijn dochter en zijn oudste vriend. Zijn ex-vrouw komt op het nippertje binnenvallen. Daarmee zijn alle hoofdpersonen voorgesteld en worden de eerste barsten tussen Michiels verleden en zijn toekomst zichtbaar.

De nieuwe staatssecretaris gaat met veel energie aan het werk, maar merkt al snel dat hij afhankelijk is van zijn ambtenaren. Zijn agenda wordt buiten hem om volledig vol gepland, waardoor het hem niet lukt om zijn stempel op het beleid te drukken.

Zijn moeder overlijdt net voordat hij eindelijk tijd vindt haar te bezoeken. Hij geeft zijn glamourvriendin te weinig aandacht. Michiel dreigt ten onder te gaan. Zeker als gebeurtenissen uit het verleden de nieuwbakken staatssecretaris in het nauw brengen.

Uiteindelijk neemt hij afscheid met een vlammende rede op een partijcongres, waarin hij pleit voor een superministerie van milieu en technologie waar alle andere ministeries onder vallen. Daarmee bewandelt hij een weg die lijkt op die van Fresco binnen de FAO. Haar in The Observer uitgelekte ontslagbrief bevatte harde kritiek over het gebrek aan daadkracht van de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties.

Net als bij de hoofdpersonages uit De utopisten is idealisme Fresco’s drijvende kracht, zowel in haar romans als in haar wetenschappelijke en bestuurlijke werk. In het Het Financieele Dagblad zegt ze: ‘Al jaren schrijf ik én literatuur én wetenschappelijke stukken over engagement en afstand. Als je te betrokken bent, verlies je het perspectief. Ben je te afstandelijk, dan ontstaat onverschilligheid. De juiste balans vinden tussen deze polen is de fundamentele vraag van mijn bestaan.’

Het politiek en maatschappelijk engagement was in de Nederlandse literatuur lange tijd met een lichtje te zoeken. Met P.F. Thomése (Vladiwostok!), Marjolijn Februari (De literaire kring) en nu ook deze utopisten van Fresco is daar de laatste tijd flink verandering in gekomen.

Louise O. Fresco

Louise O. Fresco (b. 1952) werkte jaren in Rome bij de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties, onder andere als adjunct-directeur-generaal. Sinds juni 2006 is ze universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam met als aandachtsgebied duurzame ontwikkeling in…

lees meer

Details

De utopisten (2007). Fictie, 350 pagina's.

Fragmentvertaling

English (PDF document)

Uitgeverij

Prometheus

Herengracht 540
NL - 1017 CG Amsterdam
The Netherlands
Tel: +31 20 624 19 34
Fax: +31 20 622 54 61

E-mail:
r.palache@pbo.nl
Website:
http://www.uitgeverijpromethe…

lees meer