Boek

Robert Anker

Een soort Engeland

Een meerstemmige roman van een bezeten verteldier

De dichter Robert Anker heeft zich in de laatste jaren langzaam, via korte verhalen en novellen, ontwikkeld tot een ware romancier. In zijn debuutroman Vrouwenzand, die in 1998 verscheen, legde Anker onmiddellijk veel ambitie aan de dag. In bijna zeshonderd bladzijden beschreef hij het turbulente leven van Paul Masereeuw, een advocaat in kwade zaken – en gaf zo, met één brede armzwaai en in exuberante stijl, een portret van de generatie van de babyboomers.

Ankers tweede roman, Een soort van Engeland, vertoont op het oog nogal wat parallellen met zijn debuut. Opnieuw wordt een levendig portret gegeven van de moderne tijd, al heeft hij het – ondanks de nog altijd grillige en gewaagde stijl – veel compacter gehouden: het boek is half zo dik. En opnieuw slaat de titel van de roman, net als Vrouwenzand, de naam van het dorpje in Zeeland waar Paul Masereeuw zo gelukkig opgroeide, terug op een mythische plek. Een paradijs.

Een soort Engeland is in zekere zin het antwoord op de vraag in de titel van een toneelstuk: ‘Is dit Engeland?’. Het is een chaotisch, postmodern stuk waarin de hoofdrolspeler, ‘een man alleen’ stuurloos ronddoolt – zelfs letterlijk: hij loopt met een los stuur, maar zonder auto in handen over het podium. Hij ziet zich verwikkeld in een queeste naar een soort Engeland, ‘hunkerend naar de liefde die hij afwijst’.

De hoofdrolspeler in het stuk speelt ook de hoofdrol in de roman. We maken kennis met David Oosterbaan, drieënvijftig jaar, acteur. Net als Paul Masareeuw uit Vrouwenzand een is hij larger than life. David is succesvol, misschien wel te succesvol: hij heeft zichzelf in zijn honderden rollen kapot gespeeld, is al schmierend een lege persoonlijkheid geworden. Een hol vat. Anker toont ons Davids spectaculaire carrière van chagrijnige sigarenboer tot steracteur tegen de achtergrond van de veranderende toneelwereld.

De roman begint in de leegte van het heden, maar al snel wordt David gedwongen zijn verleden onder ogen te zien als hij het bericht ontvangt dat zijn dochter Laura doodziek in het ziekenhuis ligt. Overdosis heroïne. David had zijn ‘dochtertje’ uit zijn geheugen gebannen en na haar geboorte, dertig jaar geleden, niet meer gezien. Niet zonder pathos – dat nu eenmaal bij acteurs past – besluit hij Laura te redden uit de klauwen van de dealers en terug te voeren naar het ‘echte leven’. ‘Als ik haar red, red ik mezelf,’ beseft hij.

Tegelijk speelt er een andere kwestie. De gemeente Amsterdam dreigt tot Davids wanhoop zijn woonboot te verslepen, omdat de ligplaats illegaal is. Een gemeenteambtenaar, de geheimzinnige Surinamer Brian Reemnet, ontpopt zich tot Davids reddende engel. Letterlijk zelfs: Brian blijkt te kunnen luchtfietsen. Davids reddingsactie voor zijn dochter - die hem langs duistere café’s, dealers en drugspanden voert – mislukt en slaat hem op het podium letterlijk met stomheid. Hij kan geen woord meer uitbrengen.

Toch heeft het er alle schijn van dat David Oosterbaan uiteindelijk zelf door Brian wordt ‘gered’. Met woonboot en al versleept Brian hem met een klein sleepbootje. Misschien wel naar ‘een soort Engeland’. ‘Ja, denkt David in de laatste zin van de roman, ‘tong verloren, land verloren, alles verloren. Alles gewonnen.’ Zo krijgt deze grillige roman, waarin historische en fantastische elementen door Robert Anker verrassend aaneen zijn geknoopt, een sprookjesachtig einde.

Robert Anker

Robert Anker, schrijver, dichter, criticus én leraar Nederlands, werd op 27 april 1946 geboren in Oostwoud. Hij debuteerde als dichter met de bundel Waar ik nog ben (1979). Na enige succesvolle dichtbundels te hebben gepubliceerd, debuteerde hij als prozaschrijver met De thuiskomst van kapitein

lees meer

Details

Een soort Engeland (2001). Fictie, 268 pagina's.

Fragmentvertaling

English (PDF document)

Uitgeverij

Querido

Spui 10
NL - 1012 WZ Amsterdam
The Netherlands
Tel: +31 20 760 72 10

E-mail:
j.spooren@singeluitgeverijen.…
Website:
http://www.querido.nl

lees meer